Podatek od posiadanych pieniędzy. Sejm przyjął nowe zasady dla oszczędzających i inwestorów

W Sejmie przegłosowano przepisy, które mogą zmienić sposób oszczędzania i inwestowania w Polsce. W debacie publicznej coraz częściej pojawia się określenie „podatek od posiadanych pieniędzy”, choć nowe rozwiązania są bardziej złożone niż wprowadzenie kolejnej daniny.

Nowe przepisy zakładają uruchomienie Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), które mają umożliwić inwestowanie bez konieczności płacenia podatku Belki od osiągniętych zysków. Jednocześnie osoby posiadające większe aktywa będą musiały liczyć się z nowym podatkiem od ich wartości.

Najważniejszą zmianą jest możliwość uniknięcia 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, znanego jako podatek Belki. Zwolnienie obejmie środki zgromadzone na Osobistych Kontach Inwestycyjnych do określonego limitu.

W przypadku inwestycji na rynku kapitałowym limit wyniesie 100 tys. zł. Dotyczy to między innymi akcji, obligacji przedsiębiorstw, funduszy inwestycyjnych czy wybranych funduszy ETF. Dla bezpieczniejszych produktów finansowych, takich jak lokaty bankowe czy obligacje detaliczne Skarbu Państwa, przewidziano niższy próg wynoszący 25 tys. zł.

Rozwiązanie ma zachęcić Polaków do długoterminowego inwestowania i większej aktywności na rynku kapitałowym.

Najwięcej emocji budzi nowa opłata od aktywów przekraczających ustawowe limity. To właśnie ona bywa określana mianem „podatku od posiadanych pieniędzy”.

W praktyce nie będzie to jednak podatek od środków znajdujących się na zwykłym rachunku bankowym, lecz opłata naliczana od wartości aktywów zgromadzonych na kontach inwestycyjnych po przekroczeniu wyznaczonych progów.

W pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów stawka podatku ma wynieść 0,85 proc. wartości aktywów objętych opodatkowaniem. W kolejnych latach będzie uzależniona od poziomu stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ma odpowiadać 19 proc. jej wysokości, przy zachowaniu minimalnej stawki na poziomie 0,1 proc.

Podatek od aktywów nie będzie naliczany od osiągniętego zysku, lecz od średniej wartości aktywów zgromadzonych na koncie w ciągu roku.

W praktyce oznacza to codzienne wyliczanie wartości portfela inwestora i ustalenie średniej rocznej wartości aktywów. Uwzględniane mają być również wpłaty i wypłaty dokonywane w trakcie roku.

To istotna różnica względem obecnego podatku Belki, który jest pobierany wyłącznie od wypracowanego zysku.

Eksperci wskazują, że nowe rozwiązania mogą okazać się korzystne przede wszystkim dla osób inwestujących długoterminowo i osiągających regularne zyski z rynku kapitałowego.

Przykładowo inwestor posiadający portfel o wartości 1 mln zł i osiągający roczną stopę zwrotu na poziomie 5 proc. może zapłacić mniej niż w obecnym systemie opartym wyłącznie na podatku Belki.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku strat inwestycyjnych. Nowy podatek od aktywów będzie należny niezależnie od wyniku inwestycji, co oznacza, że opłata może pojawić się nawet wtedy, gdy portfel straci na wartości.

Osobiste Konta Inwestycyjne mają zostać uruchomione od 1 stycznia 2027 roku. Ustawa trafi jeszcze do Senatu, a następnie na biurko prezydenta.

W pierwszych latach funkcjonowania systemu możliwe będzie posiadanie jednego konta OKI. Dopiero od 2028 roku inwestorzy będą mogli korzystać z kilku rachunków jednocześnie, przy zachowaniu wspólnego limitu wynoszącego 100 tys. zł.

Nowe regulacje pokazują zmianę podejścia do oszczędności i inwestycji. Państwo chce ograniczyć atrakcyjność biernego przechowywania środków i jednocześnie zwiększyć zainteresowanie inwestowaniem na rynku kapitałowym.