Zaćmienie Słońca 2026. Kiedy i gdzie oglądać widowisko w Polsce?

W sierpniu 2026 roku mieszkańcy Polski będą mogli obserwować jedno z najbardziej efektownych zjawisk astronomicznych ostatnich lat. Częściowe zaćmienie Słońca, które pojawi się nad krajem 12 sierpnia, zapowiada się wyjątkowo widowiskowo. Księżyc zasłoni nawet ponad 80 proc. tarczy słonecznej, a całe zjawisko przypadnie na czas zachodu Słońca.

To będzie początek niezwykłej serii trzech zaćmień Słońca, które wystąpią rok po roku. Astronomowie podkreślają, że tak interesująca sekwencja zdarza się bardzo rzadko.

Choć pas całkowitego zaćmienia ominie Polskę, warunki do obserwacji będą bardzo dobre. W większości regionów kraju Księżyc zakryje od 80 do 85 proc. tarczy Słońca. Mniejsze zakrycie, wynoszące około 40–60 proc., prognozowane jest na południowym wschodzie.

Zjawisko rozpocznie się po godzinie 19:00. Maksimum przypadnie około 20:00–20:20, w zależności od lokalizacji. Co ważne, Słońce będzie zachodziło już częściowo zasłonięte, co może stworzyć wyjątkowy, pomarańczowo-czerwony krajobraz na niebie.

Dla wielu obserwatorów będzie to najlepsze zaćmienie widoczne z Polski od lat.

Sierpniowe widowisko otworzy serię trzech ważnych zjawisk astronomicznych:

• 12 sierpnia 2026 – głębokie częściowe zaćmienie widoczne w Polsce,
• 2 sierpnia 2027 – jedno z najdłuższych całkowitych zaćmień XXI wieku,
• 26 stycznia 2028 – obrączkowe zaćmienie Słońca, nazywane „ognistym pierścieniem”.

Największe emocje budzi wydarzenie z 2027 roku. Wtedy faza całkowita potrwa nawet 6 minut i 20 sekund. Tak długie zaćmienia należą do największych rzadkości i przyciągają miłośników astronomii z całego świata.

Pas całkowitego zaćmienia przebiegnie między innymi przez Hiszpanię, Afrykę Północną oraz Bliski Wschód. Szczególnie dobre warunki do obserwacji mają panować w Egipcie.

Eksperci przewidują, że zaćmienia z lat 2026–2028 przyciągną miliony turystów. Dużym zainteresowaniem cieszy się zwłaszcza Hiszpania, gdzie będzie można zobaczyć pełne fazy zjawiska.

Tamtejsze władze już rozpoczęły przygotowania logistyczne i organizacyjne. Powstają specjalne plany dotyczące bezpieczeństwa, transportu i miejsc obserwacyjnych. Podobne działania prowadzą również inne kraje znajdujące się na trasie pasa cienia.

Astronomowie przypominają, że obserwacja Słońca bez odpowiedniej ochrony może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku. Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie zapewniają bezpieczeństwa.

Do obserwacji należy używać:

• specjalnych okularów z filtrem ND5,
• certyfikowanych filtrów do teleskopów i lornetek,
• metod projekcyjnych, np. camera obscura.

Eksperci odradzają korzystanie z domowych sposobów, takich jak zadymione szkło, płyty CD czy klisze rentgenowskie.

Najlepsze warunki do obserwacji będą tam, gdzie zachodnia część nieba pozostanie bezchmurna. Warto wcześniej śledzić prognozy i komunikaty meteorologiczne. Sierpniowe zaćmienie przypadnie na okres wakacyjny, dlatego wiele osób może połączyć obserwację z wyjazdem poza miasto.