Ranking Finansowy Samorządów. Eksperci ocenili kondycję finansową Jaworzna

Poznaliśmy wyniki najnowszej, 9. edycji Rankingu Finansowego Samorządu Terytorialnego w Polsce. Raport, przygotowany pod nadzorem merytorycznym dr Małgorzaty Gałeckiej z Katedry Finansów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, szczegółowo analizuje kondycję budżetową polskich samorządów. Sprawdziliśmy, jaką pozycję w zestawieniu zajęło Jaworzno.

Ogólnopolskie badanie porównuje sytuację finansową jednostek samorządu terytorialnego (JST) z całego kraju, zestawiając dane z 2025 roku z wynikami z lat ubiegłych. Wszystkie samorządy zostały podzielone na pięć kategorii: gminy wiejskie, gminy miejsko-wiejskie, gminy miejskie, powiaty ziemskie oraz miasta na prawach powiatu. Jaworzno, jako jedno z 66 takich miast w Polsce, było oceniane w tej ostatniej grupie.

Przygotowując ranking, eksperci wzięli pod uwagę siedem wskaźników ekonomicznych:

• udział dochodów własnych w dochodach ogółem,
• relację nadwyżki operacyjnej do dochodów ogółem,
• udział wydatków inwestycyjnych w wydatkach ogółem,
• obciążenie wydatków bieżących kosztami wynagrodzeń i pochodnych,
• udział środków europejskich w wydatkach ogółem (bez poręczeń),
• relację całkowitego zobowiązania do dochodów ogółem,
• udział podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) w dochodach bieżących.

Ogólny obraz finansów: Miasta na prawach powiatu wciąż z deficytem

Z raportu wynika, że globalna sytuacja finansowa polskich samorządów na koniec IV kwartału 2025 roku była ogólnie korzystniejsza niż rok wcześniej. W skali kraju dochody ogółem JST wzrosły o około 36 mld zł (o 8,5%), natomiast wydatki wzrosły o 34 mld zł (o 7,9%).

Nie wszystkie grupy samorządów odnotowały jednak tak samo dobre wyniki. Podczas gdy gminy i powiaty zamknęły rok z nadwyżką budżetową (dzięki szybszemu wzrostowi dochodów niż wydatków), miasta na prawach powiatu ponownie odnotowały deficyt budżetowy, który w tej grupie wyniósł łącznie -3,2 mld zł. Pogorszenie bilansu w dużych miastach eksperci tłumaczą znacznie szybszą dynamiką rosnących wydatków bieżących nad realnymi przychodami.

W pierwszej dziesiątce najlepszych miast na prawach powiatu w Polsce znalazły się m.in. Bydgoszcz (1. miejsce), Warszawa (4. miejsce) oraz Poznań, Wrocław i Gdańsk. Bardzo mocną reprezentację w TOP 10 miało województwo śląskie – na podium uplasowały się Gliwice (2. miejsce) oraz Tychy (3. miejsce), a tuż za nimi Dąbrowa Górnicza (5. miejsce) i Katowice (8. miejsce).

Jak wypadło Jaworzno?

W kategorii 66 miast na prawach powiatu Jaworzno zajęło 16. miejsce. To wynik plasujący miasto w czołowej części zestawienia i potwierdzający jego stabilną sytuację finansową na tle wielu samorządów w kraju.

W ujęciu regionalnym Jaworzno znalazło się za liderami województwa śląskiego, takimi jak Gliwice, Tychy, Dąbrowa Górnicza czy Katowice. Wyżej w rankingu uplasowały się również Sosnowiec (12. miejsce), Jastrzębie-Zdrój (13. miejsce) oraz Ruda Śląska (14. miejsce). Jednocześnie Jaworzno wyprzedziło m.in. Mysłowice, które zajęły 17. pozycję w zestawieniu.