Zakaz płatności gotówką. Unia Europejska zmienia zasady obrotu pieniędzmi

Unia Europejska stawia na większą kontrolę przepływu pieniędzy. Od 2027 roku płatności gotówkowe powyżej 10 tys. euro zostaną zakazane, a przy mniejszych transakcjach pojawi się obowiązek weryfikacji tożsamości. Nowe regulacje mają ograniczyć pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu, ale budzą też spore emocje wśród konsumentów i przedsiębiorców.

Unia Europejska przyjęła pakiet przepisów, które istotnie zmienią sposób realizowania wysokokwotowych transakcji. Zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady UE, gotówka nie będzie mogła być wykorzystywana przy płatnościach przekraczających 10 tys. euro. Oznacza to, że zakupy takie jak nowy samochód, luksusowy zegarek czy kosztowne usługi będą musiały być rozliczane bezgotówkowo.

Limit gotówki i weryfikacja tożsamości

Nowe regulacje nie kończą się jednak na samym zakazie płatności gotówką. Już transakcje powyżej 3 tys. euro będą wymagały potwierdzenia tożsamości kupującego. W praktyce oznacza to, że osoba płacąca w Polsce równowartość około 12 tys. zł będzie musiała okazać dowód osobisty lub inny dokument.

Limit 10 tys. euro będzie obowiązywał w całej Unii Europejskiej, natomiast kraje spoza strefy euro zastosują równowartość tej kwoty w swojej walucie. Co istotne, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia niższych limitów w ramach krajowych przepisów.

Kogo obejmą kontrole płatności

Kontrole transakcji gotówkowych w przedziale od 3 tys. do 10 tys. euro nie będą powszechne, lecz skoncentrowane na wybranych sektorach. Obowiązki weryfikacyjne obejmą m.in. instytucje finansowe, banki, agencje nieruchomości, podmioty zarządzające aktywami, kasyna, handlowców oraz sprzedawców dóbr luksusowych. To właśnie te branże zostały uznane za szczególnie narażone na ryzyko nadużyć finansowych.

Kryptowaluty również pod nadzorem

Unijne regulacje obejmą także rynek kryptowalut. Giełdy oraz operatorzy portfeli cyfrowych będą zobowiązani do identyfikacji klientów już przy transakcjach od 1 tys. euro. To kolejny krok w stronę objęcia rynku cyfrowych aktywów podobnymi zasadami, jakie od lat obowiązują w tradyjnym sektorze finansowym.

Polska już z ograniczeniami

Choć nowe przepisy wzbudzają kontrowersje, w Polsce podobne regulacje funkcjonują już od kilku lat. Przedsiębiorcy nie mogą rozliczać gotówką transakcji przekraczających 15 tys. zł i muszą w takich przypadkach korzystać z przelewów bankowych. Unijne zmiany rozszerzą jednak zakres kontroli i obejmą także konsumentów.

Kiedy zmiany wejdą w życie

Zakaz płacenia gotówką powyżej 10 tys. euro zacznie obowiązywać w 2027 roku. Wyjątek przewidziano dla klubów sportowych, które otrzymają dłuższy okres przejściowy – do 2029 roku. Do tego czasu państwa członkowskie mają przygotować systemy nadzoru i dostosować krajowe przepisy.