Zatory płatnicze i ich wpływ na działanie przedsiębiorstwa

Zatory płatnicze mogą być bardzo niebezpieczne i nawet zagrozić istnieniu firmy. Działanie tego zjawiska można porównać do efektu kuli śnieżnej. Czy wiemy na czym dokładnie polegają zatory płatnicze? Czego jako przedsiębiorcy powinniśmy się wystrzegać? Jak poradzić sobie jeśli klient lub kontrahent nie zapłaci w terminie?

Czym dokładnie są zatory płatnicze?

Z zatorem płatniczym mamy do czynienia, gdy nasz kontrahent nie opłaci faktury w terminie. Mówimy tu jednak o zadłużeniu, które przechodzi na kolejne podmioty. Zjawiska tego bardzo często doświadczają małe i średnie firmy – gdy ktoś im nie zapłaci, oni nie mają środków, aby uregulować własne zobowiązania.

Takie zjawisko jest niekorzystne dla całego otoczenia biznesowego, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić do bankructwa, nawet więcej niż jedną firmę. Jednak zatory płatnicze mogą pojawiać się zarówno na skutek nieterminowych płatności, jak i ustalania zbyt długich terminów na zapłatę.

Obserwujemy tu negatywny oddźwięk jeśli chodzi o płynność finansową firmy, złe skutki pojawiają się również w dziedzinie ich rozwoju, a ponadto mogą wzrastać koszta związane z prowadzeniem działalności. Często nie dostrzegamy również, że zatory płatnicze stanowią istotne zagrożenie dla całej gospodarki, gdyż powodują spowolnienie jej rozwoju.

Ochrona przed zatorami płatniczymi

Jak już wspomnieliśmy zatorami płatniczymi najbardziej obciążeni są mikro, mali i średni przedsiębiorcy. Jest to sektor rynku, który w wielu aspektach pozostaje zależny od większych graczy, którzy opóźniają płatności lub wymuszają długie terminy na opłacenie faktur.

Mikro, mali i średni przedsiębiorcy mogą liczyć na pewną ochronę ustawową. Otóż przewiduje ona, że termin na opłacenie faktury w przypadku transakcji pomiędzy firmami z różnych sektorów nie może przekraczać 60 dni, a przy transakcjach handlowych, gdzie dłużnikiem jest podmiot publiczny 30. Dopuszczalne jest jednocześnie ustalenie przez strony innego terminu zapłaty i określenie go w umowie. Jednak należy mieć na uwadze, że jeśli dojdzie do sporu, to dłużnik będzie musiał udowodnić, że termin zapłaty nie był rażąco nieuczciwy dla wierzyciela.

Jak chronić się przed zatorami płatniczymi?

Jak już wiemy zatory płatnicze, w skrajnych przypadkach mogą doprowadzić nawet do upadłości przedsiębiorstwa. Prowadzenie biznesu rozpoczynamy w celach zarobkowych, więc z pewnością nie w smak nam zamykanie jej, z powodu nieopłaconych w terminie faktur za nasze towary i usługi. Chciałoby się powiedzieć, żeby wybierać jedynie sprawdzonych i uczciwych kontrahentów. Jednak do końca nigdy nie możemy mieć pewności. Może się bowiem okazać, że to nasz dłużnik padł właśnie ofiarą zatoru płatniczego i w wyniku efektu domina dostaje się również nam, bo nie jest on w stanie regulować swoich należności.

Czy jednak możemy się przed tym skutecznie chronić? Istnieje kilka ważnych zasad w tym zakresie. Po pierwsze zawsze przed podpisaniem umowy dokładnie sprawdźmy naszego kontrahenta i jego wypłacalność. Sporo informacji znajdziemy w bazach działalności gospodarczej, m.in. czy firma legalnie działa. Warto również sprawdzić monitor sądowy, czy giełdy długów lub listy dłużników, aby mieć maksymalną możliwą pewność, że nasz kontrahent jest uczciwy.

Zawsze podpisujmy umowę. Oczywiście można stwierdzić, że zgodnie z prawem umowa ustna również jest w mocy, jednak trudniej cokolwiek na jej podstawie udowodnić i uzyskać. Dlatego tez wszelkie ustalenia z klientem lub kontrahentem powinny zostać zawarte na piśmie i poświadczone przez obie strony.

Kolejnym rozwiązaniem, z którego obecnie korzysta coraz więcej firm, a daje ono możliwość skutecznego chronienia się przed zatorami płatniczymi jest faktoring. Jest on dostępny w różnych opcjach i oczywiście odpowiednio kosztuje. Jednak jeśli wkalkulujemy to w cenę naszych usług lub produktów, a wszystkie nasze faktury będą realizowane w taki sposób to unikniemy zatorów płatniczych, a nasza firma zachowa płynność finansową.

Korzystając z faktoringu mamy pewność, że płatność za każdą z naszych faktur pojawi się w terminie. Z kolei jeśli dojdzie do sytuacji, że klient nie opłaci faktury, to np. w faktoringu pełnym, odzyskiwaniem należności i windykacją będzie zajmować się firma, którą wybierzmy do tego zadania, a my będziemy spać spokojnie.

Przyczyny powstawania zatorów płatniczych

Jeśli będziemy poszukiwać dokładnych przyczyn zatorów płatniczych to z pewnością z łatwością wskażemy ich co najmniej kilka. Jedną z nich jest pogorszenie się koniunktury na rynku, okresowo słabsza kondycja finansowa kontrahenta, nieuzyskanie zapłaty od własnego kontrahenta, czy nawet celowe kredytowanie się kosztem wierzyciela. Wymuszanie kredytów kupieckich jest niestety częstą praktyką dużych firm, która może negatywnie wpływać na rynek, a nawet doprowadzać mniejsze firmy do bankructwa. Dowiedz się skąd się biorą zatory płatnicze i jak ich unikać - kliknij tutaj.

Jakie są skutki zatorów płatniczych?

Jeśli nie uzyskujemy terminowych płatności za swoje towary lub usługi to dochodzi do pojawienia się pewnych problemów. Przede wszystkim płynność finansowa przedsiębiorstwa może zostać poważnie naruszona. Konsekwencją może być konieczność podniesienia cen, aby utrzymać się na rynku, ograniczenia zatrudnienia, często ogranicza się również wydatki na inwestycje, dodatkowo pojawia się brak możliwości regulowania własnych zobowiązań, co sprawia, że występuje wspomniany już efekt kuli śnieżnej.

Z kolei jeśli to my nie uregulujemy swoich zobowiązań terminowo to stracimy wiarygodność w roli kontrahentów. Konsekwencją będzie pojawienie się odsetek, mniejsza ilość zleceń, oprócz tego mogą pojawić się koszty sądowe czy windykacyjne. Posiadanie długów będzie z kolei przeszkodą w rozwijaniu firmy. Zatory płatnicze stanowią jednocześnie poważne obciążenie dla całej krajowej gospodarki i ograniczają jej rozwój.

Jak dużą skalę ma problem?

Przeprowadzono wiele badań, które wskazują, że nawet 80-90% przedsiębiorców w Polsce boryka się w swojej działalności z problemem przeterminowanych płatności. Skala problemów generowanych przez zatory płatnicze jest szczególnie widoczna w czasie kryzysu gospodarczego, taki jak choćby ten wywołany COVID-19.