Bezwarunkowy dochód podstawowy. Propozycja ponownie w sejmie

Pomysł wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego ponownie pojawił się w debacie publicznej. Zakładał on comiesięczną wypłatę 2333 zł dla każdego obywatela – niezależnie od wieku, dochodów czy aktywności zawodowej. Choć rozwiązanie budzi zainteresowanie społeczne, na razie nie doczeka się realizacji. Sejmowa komisja ds. petycji jednogłośnie odrzuciła projekt.

Jedno świadczenie zamiast wielu

Propozycja zakładała wypłatę kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia brutto każdemu Polakowi od 3. roku życia. W praktyce oznaczałoby to likwidację obecnych form wsparcia, takich jak 800 plus, dodatkowe emerytury czy zasiłek dla bezrobotnych.

Autorzy projektu przekonywali, że takie rozwiązanie uprościłoby system i zapewniło wszystkim obywatelom podstawowe bezpieczeństwo finansowe. Pilotaż miał objąć województwo śląskie, wskazywane jako region szczególnie dotknięty skutkami transformacji gospodarczej.

Społeczne poparcie, ale ograniczona wiedza

Z badań wynika, że ponad połowa Polaków popiera ideę dochodu podstawowego. Co istotne, wielu respondentów wcześniej nie zetknęło się z tym pojęciem. Poparcie częściej deklarują osoby o niższych dochodach lub pozostające poza rynkiem pracy.

Koszty i ryzyko

Eksperci zwracają uwagę, że wprowadzenie takiego świadczenia oznaczałoby ogromne obciążenie dla finansów publicznych. Konieczna byłaby również gruntowna przebudowa systemu ubezpieczeń społecznych.

Wśród potencjalnych zagrożeń wymienia się także:

• możliwy spadek aktywności zawodowej,
• wzrost inflacji,
• ograniczenie wsparcia dla osób o szczególnych potrzebach,
• ryzyko spowolnienia gospodarczego.

Z drugiej strony wskazuje się na możliwe korzyści, takie jak ograniczenie ubóstwa, większe poczucie bezpieczeństwa czy uproszczenie systemu świadczeń.

Doświadczenia z zagranicy

Podobne rozwiązanie było rozważane w Szwajcarii. Tam jednak zdecydowana większość obywateli odrzuciła ten pomysł w referendum, obawiając się zarówno kosztów, jak i skutków społecznych.

Decyzja sejmu

Sejmowe Biuro Ekspertyz oceniło, że wprowadzenie dochodu podstawowego byłoby jedną z największych zmian społeczno-gospodarczych od lat. Jednocześnie podkreślono, że trudno przewidzieć jego długofalowe skutki.

Ostatecznie komisja sejmowa zdecydowała o odrzuceniu petycji. To jednak nie zamyka dyskusji. Temat bezwarunkowego dochodu podstawowego regularnie wraca i – jak pokazują badania – nadal budzi zainteresowanie części społeczeństwa.