Apel do wojewodów. Chodzi o fabrykę mydeł porafinacyjnych na granicy Bukowna oraz Jaworzna

Na granicy Jaworzna i Bukowna ma powstać fabryka wysokoenergetycznych technicznych mydeł porafinacyjnych. Temat znowu powraca, a Stowarzyszenie Zielone Jaworzno podejmuje kolejne kroki w tej sprawie. Wystosowało pisma do wojewody śląskiego oraz wojewody małopolskiego prosząc o zajęcia stanowiska i potraktowanie sprawy priorytetowo. Stowarzyszenie przekonuję, że chodzi o bezpieczeństwo ludzi oraz przyrody.  

Mowa o inwestycji, jaką jest budowa zakładu produkującego wysokoenergetyczne techniczne mydła porafinacyjne przy ulicy Bukowskiej, na granicy dwóch województw. W ramach fabryki inwestor planuje wybudować m.in. halę produkcyjną, zbiorniki technologiczne oraz infrastrukturę towarzyszącą. 

W tej sprawie burmistrz Bukowna wydał już decyzję środowiskową, w której czytamy, że planowana inwestycja nie wymagała przeprowadzenia oceny oddziaływań na środowisko. Inwestycja ma znaleźć się jednak w bliskim sąsiedztwie ujęcia wody pitnej, która zaopatruje ćwierć miliona mieszkańców regionu. 

Co stowarzyszenie zrobiło wcześniej w tej sprawie?

Stowarzyszenie Zielone Jaworzno bardzo zaniepokoiło się inwestycją właśnie ze względu na ujęcie wody pitnej. 10 grudnia wysłali zapytanie w trybie dostępu do informacji publicznej do Urzędu Miejskiego w Jaworznie. Zapytali o to, czy inwestycja zagraża bądź nie zagraża środowisku oraz podjęte działania w celu zapobiegnięcia tym zagrożeniom. Jak przekazali nam, do dnia dzisiejszego nie otrzymali odpowiedzi. 

Drugim krokiem, które podjęło stowarzyszenie, było zwrócenie się do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gliwicach oraz Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie. Stowarzyszenie złożyło wniosek o zbadanie sprawy budowy zakładu w kontekście prawdopodobieństwa zagrożeń dla ludzi i środowiska.

Pisma do dwóch wojewodów

Teraz stowarzyszenie wykonało kolejny krok, aby zbadać tę sprawę. Wystosowało dwa identyczne, jeśli chodzi o treść, pisma do Wojewody Małopolskiego oraz do Wojewody Śląskiego. Autorzy pism nazywają je "jednobrzmiącą prośbą", ze względu na fakt, że sprawa dotyczy terenu dwóch województw i ciężko ją zamknąć w jednym urzędzie. 

Zdaniem stowarzyszenia skala odziaływania inwestycji została niedostatecznie przeanalizowana na etapie wydawania decyzji środowiskowej. 

To zdaniem organizacji, jest szczególnie niepokojące przy inwestycji tego typu i w takiej lokalizacji. 

W piśmie poruszono również temat historycznych i aktualnych obciążeń dla regionu. Stowarzyszenie podkreśla, że Górnośląski Okręg Przemysłowy należy do najbardziej zdegradowanych obszarów w kraju. Jego wieloletnia eksploatacja przemysłowa pozostawiła po sobie długotrwałe skutki. Stowarzyszenie przywołuje nawet temat Zakładów Chemicznych Organika Azot i wyraża obawy o kolejne przedsięwzięcie.

CAŁA TREŚĆ PISM:

Szanowny Panie Wojewodo,

Powodowani troską o zdrowie i życie mieszkańców oraz o stan środowiska naturalnego, zwracamy się do Pana z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie budzącej nasz największy niepokój, tj. planom budowy fabryki wytwarzania wysokoenergetycznych technicznych mydeł porafinacyjnych wraz z niezbędną infrastrukturą i elementami zagospodarowania terenu na granicy Jaworzna i Bukowna. Z dostępnej nam dokumentacji, tj. Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia (znak 1 ŚR.6220.1.2024) wynika, iż inwestycja ta będzie stanowiła realne zagrożenie dla zdrowia i/lub życia 250 tysięcy mieszkańców naszego Regionu oraz będzie powodowała zagrożenie dla zachowania Obszaru Natura 2000 (Załącznik 1).

Mieszkamy w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym - jednym z najbardziej zdegradowanych środowiskowo obszarów w kraju. Poddawanie go - przez stulecia - eksploatacji przemysłowej doprowadziło do degradacji środowiska naturalnego oraz miało - i nadal ma - realny wpływ na kondycję zdrowotną mieszkających tu ludzi. Na terenie Jaworzna od dziesiątków lat zmagamy się z konsekwencjami działalności Zakładów Chemicznych „Organika-Azot”, których zakres sięga daleko poza granice miasta: substancje toksyczne przenikają potokiem Wąwolnica do Przemszy, następnie do Wisły a wraz z jej wodami - do Bałtyku. Sytuacja jest na tyle poważna, iż Tereny Zakładów Chemicznych „Organika-Azot” w Jaworznie znalazły się na ogólnokrajowej liście rozpoznanych wielkoobszarowych terenów zdegradowanych (po Terenach Zakładów Chemicznych „Zachem” w Bydgoszczy), stanowiącej Załącznik do Ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych, i - jako takie - domagają się podjęcia pilnych, jak sądzimy, działań naprawczych. Tymczasem, zgodnie ze stanem naszej wiedzy, nie tylko owe pilne, faktyczne i realne, tj. działania remediacyjne in situ (o charakterze wdrożeniowym) nie są podejmowane, ale planowana jest budowa kolejnej fabryki, która będzie generowała kolejne zagrożenia dla ludzi i środowiska. Zdecydowanie protestujemy przeciwko sadowieniu w naszym Regionie inwestycji stanowiącej kolejny etap w długotrwałym procesie jego niszczycielskiej eksploatacji.

Sprawa ta ma dla nas znaczenie kluczowe i szczególne, dlatego zwróciliśmy się z wnioskami do instancji nadrzędnych wobec instytucji odpowiedzialnych za sporządzenie opinii i postanowień na podstawie których wydano Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (Załącznik 2, 3, 4). W części Decyzji precyzującej „Istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich” (s. 2-4 Decyzji), zabrakło nam (na 17-elementowej liście) jednej pozycji: pisemnej gwarancji, że ˗ ani w fazie realizacji, ani w fazie eksploatacji, ani w fazie użytkowania przedsięwzięcia ˗ żadna z wyszczególnionych sytuacji awaryjnych stanowiących realne zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz dobrostanu środowiska naturalnego, nie będzie miała miejsca.

Powodowani troską o zdrowie i życie mieszkańców oraz o zachowanie środowiska naturalnego, prosimy o zajęcie stanowiska w sprawie planów budowy fabryki wytwarzania wysokoenergetycznych technicznych mydeł porafinacyjnych wraz z niezbędną infrastrukturą i elementami zagospodarowania 2 terenu na granicy Jaworzna i Bukowna. Jako że sprawa ta ma newralgiczne znaczenie dla ludzi i przyrody, prosimy o jej priorytetowe potraktowanie.

Plan budowy inwestycji dotyczy dwóch województw, zatem przesłaliśmy jednobrzmiącą prośbę o wyrażenie stanowiska w sprawie do Pana Krzysztofa Jana Klęczara, Wojewody Małopolskiego/ Pana Marka Wójcika, Wojewody Śląskiego. 

Z poważaniem,
Stowarzyszenie Zielone Jaworzno