Rozwód a wspólne długi

Rozwód już sam w sobie jest stresującym i traumatycznym doświadczeniem. Jeszcze więcej nerwów może dojść, gdy oprócz majątku wspólnego, małżeństwo posiada również wspólne długi. Zobaczmy, co dzieje się z nimi po rozwodzie.

Odpowiedzialność solidarna w małżeństwie

Odpowiedzialność solidarna za długi w małżeństwie oznacza, że wierzyciel ma prawo dochodzenia swoich roszczeń od obydwu małżonków lub każdego z osobna, nawet po rozwodzie. Odpowiedzialność ta powstaje w momencie, gdy małżonkowie wspólnie zaciągnęli jakieś zobowiązanie np. kredyt lub jeżeli jeden z nich wiedział o zaciągnięciu zobowiązania przez drugiego. Jak przyznaje radca prawny, wierzyciel może żądać uregulowania zadłużenia od małżonków w nierównych proporcjach. Oznacza to, że może się zdarzyć tak, że zażąda on zapłaty 80 % długu od jednego z małżonków, a tylko 20 % od długiego. Dodatkowo, on sam może wybrać, kto będzie spłacał dług, kierując się dobrem swoich interesów. Zazwyczaj wybór pada na osobę, która ma większe zarobki lub po rozwodzie zatrzymuje nieruchomość. Warto jednak pamiętać, że jeśli jeden z małżonków spłaci cały dług to może on na drodze sądowej domagać się od drugiego z małżonków zwrotu połowy zapłaconej kwoty. Jest to tzw. pozew o roszczenie regresowe.

Wspólnota czy rozdzielność majątkowa?

Jak potwierdzi niejeden radca prawny, w Polsce w momencie zawarcia małżeństwa pomiędzy małżonkami powstaje wspólnota majątkowa. Od tej pory, przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje partnerów lub przez jednego z nich wchodzą do majątku wspólnego. Podczas rozwodu wspólnota majątkowa wygasa, a aktywa są dzielone. Zupełnie inaczej jest z pasywami, do których należą np. długi. Nawet po rozwodzie, nadal ciążą one na obydwu małżonkach.

Swego rodzaju zabezpieczeniem swoich interesów może być ustanowienie rozdzielności majątkowej. Skutkuje ona tym, że osoby będące w związku małżeńskim nie posiadają wspólnego majątku, ale dwa oddzielne majątki osobiste. Ponadto, każdy małżonek sam zaciąga zobowiązania finansowe i sam odpowiada za nie swoim majątkiem, co wiąże się z tym, że podczas rozwodu sąd nie nakaże spłaty długów jednego małżonka drugiemu.

Rodzaje długów

Konieczność spłaty zobowiązania zależy od tego jakiego rodzaju jest dług. Długi można podzielić w zależności od czasu ich powstania, od tego kto go zaciągnął oraz czy drugi partner wiedział o tych poczynaniach czy też nie. W związku z tym można wyróżnić:

Długi zaciągnięte przez oboje małżonków

W takim przypadku wierzyciel może dochodzić roszczeń od obu małżonków, zarówno z majątku wspólnego, jak i osobistego każdego z nich.

Długi zaciągnięte przez jednego z małżonków, za wiedzą i zgodą drugiego małżonka

W takiej sytuacji wierzyciel może dochodzić roszczeń z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego dłużnika, ale nie może dochodzić roszczeń z majątku osobistego drugiego z małżonków.

Długi zaciągnięte przez jednego z małżonków, bez wiedzy i zgody drugiego małżonka

W tym przypadku wierzyciel może dochodzić roszczeń z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego dłużnika, ale nie może dochodzić roszczeń z majątku osobistego drugiego z małżonków. Jednakże, ze względu na brak wiedzy i zgody na zaciągniecie długu, małżonek może ubiegać się na drodze sądowej o zwolnienie go z obowiązku uczestniczenia w obowiązku spłaty zadłużenia. Sąd wydać może takie orzeczenie m.in. gdy małżonek, który zaciągnął zobowiązanie prowadzi rozrzutny tryb życia, zaciągnął zobowiązania finansowe przekraczające możliwości kredytowe małżeństwa lub działał na szkodę drugiego małżonka.

Długi zaciągnięte przed powstaniem wspólności majątkowej oraz na poczet majątku osobistego dłużnika

W przypadku tego długu, wierzyciel może dochodzić roszczeń tylko z majątku osobistego dłużnika, a wspólnego i jego partnera już nie.

Długi zaciągnięte po rozwodzie

Chociaż wydaje się to oczywiste, to warto to podkreślić, że długi zaciągnięte przez jednego z ex - małżonków po rozwodzie, a więc po rozwiązaniu wspólnoty majątkowej, należą wyłącznie do dłużnika, a więc wierzyciel w takiej sytuacji może dochodzić roszczeń tylko z majątku osobistego dłużnika.