Hejt, presja i lęk. Uczennice z I LO w Jaworznie uczą, że proszenie o pomoc to odwaga

Porównywanie się, presja social mediów, hejt, lęk. Znasz to? Projekt „Razem dla lepszego siebie” powstał po to, by młodzi ludzie poczuli się zrozumiani i zaakceptowani. Uczennice I LO w Jaworznie mówią o tym głośno i pokazują, że proszenie o pomoc to siła, a nie wstyd.

Chcą, aby młodzież akceptowała siebie takimi, jakimi są. Chcą głośno mówić o problemach psychicznych u młodych ludzi. Chcą, aby nikt nie wstydził się skorzystać z pomocy pedagoga, czy też psychologa. Pójście do terapeuty, poproszenie innej osoby o pomoc, to nie powód do wstydu, to nie oznaka słabości, ale odwagi. Uczennice I LO w Jaworznie, Marysia Brańka, Ola Kłosowska, Gosia Zelek z klasy 3e oraz Dominika Wesołowska z klasy 3d stworzyły projekt „Razem dla lepszego siebie”. Ich opiekunem jest Dorota Mocek.

Jak same mówią, wiele młodych osób czuje presję, porównuje się z innymi i ma trudność z zaakceptowaniem siebie oraz swoich emocji. Właśnie dlatego w projekcie „Razem dla lepszego siebie” w ramach olimpiady „Zwolnieni z teorii” zdecydowały się poruszać temat zaburzeń psychicznych i samoakceptacji.

-To problemy, z którymi coraz częściej mierzy się młodzież, a mimo to wciąż mówi się o nich za mało – wyjaśnia Marysia Brańka.

Zależy im na stworzeniu przestrzeni, w której młodzi ludzie poczują się zrozumiani i zobaczą, że dbanie o zdrowie psychiczne jest bardzo ważne.

- Wiele młodych osób czuje presję, porównuje się z innymi i ma trudność z zaakceptowaniem siebie oraz swoich emocji  – dodaje Gosia Zelek.

Zdają sobie sprawę z tego, że na młodzież najmocniej wpływa dziś presja społeczna i potrzeba akceptacji wśród rówieśników. Dużą rolę odgrywają w tym także media społecznościowe.

- Z jednej strony mogą negatywnie wpływać, bo promują wyidealizowany świat. Nierealne standardy wyglądu i życia, sprzyjają porównywaniu się z innymi i uzależnianiu swojej wartości od opinii w internecie. Z drugiej strony mają też pozytywny wpływ, dając młodym ludziom poczucie, że nie są sami, umożliwiają znalezienie wsparcia, edukują na temat zdrowia psychicznego i pozwalają otwarcie mówić o emocjach – mówi Marysia Brańka.

Dlatego ważne jest, aby uczyć młodzież świadomego korzystania z mediów społecznościowych i budowania samoakceptacji, niezależnie od tego, co widzą online.

Ola wyjaśnia, że na samopoczucie młodych ogromny wpływ mają także relacje w rodzinie i wśród rówieśników.

- Prawidłowa relacja rodzinna czy z rówieśnikami pomaga w prawidłowym rozwoju młodego człowieka. Wszystkie jej negatywne przejawy rujnują zdrowie młodych ludzi. Może to doprowadzić na przykład do wzmożonej agresji, czy też lęku, jaki pojawia się w młodych ludzi przy powrocie do domu, czy podczas wychodzenia do szkoły – mówi Ola i podkreśla, że może to doprowadzić do depresji a także myśli samobójczych. Wspomina też, że porównywanie się do innych, gdzie przecież każdy może mieć inne zainteresowania, też ma ogromny wpływ, a największy, gdy takie porównywanie dziecka z innymi wychodzi od najbliższych, od rodziny.

Uczennice I LO nie ukrywają, że bardzo groźny jest hejt, który istnieje w środowisku nastolatków i jest jednym z powodów depresji, odczuwania różnych lęków, a może się skończyć myślami samobójczymi. Często to wyśmiewanie wyglądu, sposobu ubierania się, a także wyśmiewanie hobby.

- Hejt powoduje to, że tracimy wiarę w siebie – wyjaśnia Ola i porównuje go do mgły, która otacza tę osobę hejtowaną.

Zapytałam uczennice I LO, jaka według nich jest recepta na to, aby akceptować siebie. Dominika wspomina, że ważna jest rozmowa z bliskimi o emocjach i nie zamykanie się w sobie na swoje problemy.

 – Pewność siebie można zbudować podczas wizyt u psychologa. To on pomoże zrozumieć nam siebie i zaakceptować – wymienia Dominika i dodaje, że najważniejsze jest własne zdrowie psychiczne, a nie opinia innych ludzi.

Jak reagować i jakie są pierwsze objawy zaburzeń psychicznych u młodych?

–Pierwsze objawy to może przewlekły smutek, stres, czy zaburzenia snu – mówi Dominika. Dodaje również, że często młodzież ma też zaburzenia odżywiania, dlatego poruszają ten tematy w materiałach udostępnianych w mediach społecznościowych. Korzystają z tych kanałów, aby dotrzeć do swoich rówieśników.

Dodaje również, że nie można lekceważyć tego typu sygnałów, tylko porozmawiać z dzieckiem, rówieśnikiem. Czasami może to tylko świadczyć o jakimś chwilowym gorszym nastroju, ale nie zawsze, a wtedy już trzeba zaproponować wizytę u psychologa, wesprzeć podczas pierwszej wizyty. – Nie można też mówić, że twój problem nie jest ważny, inni mają gorzej, bo to nie pomoże młodej osobie, tylko jeszcze bardziej będzie potęgować jej problemy – mówi Dominika.

Gosia podkreśla, że młodzi ludzie potrzebują przede wszystkim wsparcia, zrozumienia i rozmów z rodzicami, a także łatwego dostępu do pomocy psychologicznej.

Dziewczyny, w ramach projektu, poszerzają także swoją wiedzę. Korzystają ze wsparcia specjalistów, którzy pomagają im w przygotowywaniu materiałów.

Dzięki ich pomocy chcą też zorganizować spotkania z uczniami ostatnich klas szkół podstawowych i warsztaty z młodzieżą. Ma to być spotkanie, na którym będą chciały, aby nastolatkowie otworzyli się i opowiedzieli o tym, z czym się mierzą. Planują zorganizować je w lutym w siedzibie Wyższej Szkoły Bezpieczeństwa, która także wspiera ich w trakcie realizacji projektu i przy organizowaniu spotkań. – Chcemy zbudować społeczność, która będzie się opierać na rozumieniu siebie i nie ukrywaniu swoich emocji – podsumowuje ich pomysł Marysia.

 „Zwolnieni z Teorii” to ogólnopolska praktyczna olimpiada dla szkół ponadpodstawowych, w ramach której uczniowie i uczennice realizują prawdziwe projekty społeczne. Dzięki temu zdobywają umiejętności potrzebne na rynku pracy, uczą się zarządzania, pracy zespołowej, komunikacji i rozwiązywania problemów oraz zdobywają międzynarodowe certyfikaty pomocne przy szukaniu pracy lub rekrutacji na studia.

Dane z raportu przygotowanego przez Stowarzyszenie Polski Komitet Narodowy UNICEF, Prawa dziecka w Polsce 2024, Warszawa 2025, potwierdzają to, co skłoniło uczennice I LO w Jaworznie do wybrania takiego tematu projektu.

Czytamy w nim, że „czynnikiem, który często pojawia się w odpowiedziach uczniów na pytanie, kiedy czują się nieszczęśliwi, są trudne relacje z rówieśnikami: obgadywanie, wyśmiewanie i brak akceptacji. Wszystko to prowadzi do poczucia wykluczenia i powstawania kompleksów. Jednocześnie badani uczniowie wskazują na alienację oraz poczucie samotności.  Relacje z dorosłymi także były częstym źródłem poczucia nieszczęścia wśród badanych. Najczęściej wskazywano na nadmierne oczekiwania rodziców, brak zrozumienia i brak wsparcia emocjonalnego w trudnych chwilach. Jednocześnie badani wymieniali zachowania nauczycieli takie jak krytyka, niesprawiedliwe traktowanie oraz krzyki jako źródło swojego nieszczęścia. (…) Podobnie jak w 2019 roku, jedynie co czwarte dziecko nie doświadczyło przemocy słownej. Jednocześnie wrósł odsetek badanych, którzy są obrażani lub wyśmiewani kilka razy w miesiącu (z 5 proc. na 13 proc.). Ponadto tylko 28 proc. dzieci nie odczuło wykluczenia ze strony rówieśników, a różnice pomiędzy dwoma pomiarami są minimalne”.

116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży -  bezpłatny i całodobowy, 7 dni w tygodniu
800 12 12 12 – dziecięcy telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Mogą dzwonić również osoby dorosłe, aby zgłosić problemy dzieci
800 12 00 02 – ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska Linia"
112 - numer alarmowy w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia.