Wystawa „Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość”

W Muzeum Miasta Jaworzna trwa zorganizowana wespół z oddziałem IPN"u w Krakowie wystawa, której nie można przeoczyć. Prezentuje historię Ruchu Oporu Bez Wojny i Dywersji "Wolność i Niezawisłość" zwanego w skrócie Zrzeszeniem Wolność i Niezawisłość. Była to antykomunistyczna organizacja konspiracyjna utworzona we wrześniu 1945 roku.

Przejęła większość kadr i struktur organizacyjnych po rozwiązaniu Delegatury Sił Zbrojnych na kraj. Inicjatorem powołania zrzeszenia i zarazem komendantem Pierwszego Zarządu Głównego WiN"u był pułkownik Jan Rzepecki pseudonim Prezes. Powołanie WiN"u przekształciło konspirację wojskową w ruch społeczno-polityczny. Oznaczało walkę w obronie podstawowych praw obywateli, wolności oraz suwerenności państwa polskiego, uniezależnienia od ingerencji ZSRR w sprawy wewnętrzne Polski, pełną niezależność w dziedzinie polityki zagranicznej oraz dopuszczenie do legalnego życia politycznego wszystkich ugrupowań politycznych i w efekcie zorganizowanie wolnych wyborów parlamentarnych. WiN przeciwstawiał się masowym represjom, które osiągnęły na przełomie 1945 i 1946 roku rozmiar terroru okresu 1939/1945. Zrzeszenie początkowo popierało politykę Mikołajczyka i PSL. W 1946 roku ostatecznie ograniczyło to poparcie i podporządkowało się władzom RP na uchodźstwie. Wobec informacji sztabu Andersa i sugestii wywiadu Stanów Zjednoczonych WiN przewidywał szybki wybuch kolejnej wojny światowej, co okazało się błędnym założeniem, uznającym dominację walki zbrojnej o odzyskanie niepodległości. Wówczas też podjęto współpracę z innymi organizacjami podziemnymi tworząc Komitet Porozumiewawczy Organizacji Polski Podziemnej. Władze Zrzeszenia tworzyły Główny Komitet Wykonawczy, któremu podporządkowano Zarząd Główny. Utworzono 4 zarządy rozbijane przez UB. Od 1945 do 1948 na czele zarządów stali kolejno pułkownik Rzepecki, pułkownik Kwieciński, pułkownik Niepokólczycki i ponownie pułkownik Kwieciński. WiN działał na obszarze całego kraju, zorganizowano trzy obszary - centralny, południowy i zachodni. Na przełomie 1945 i 1946 roku WiN liczyło około 30 000 członków. Masowe aresztowania i amnestie ogłoszone przez władze komunistycznej polski spowodowały znaczne zmniejszenie liczby członków zrzeszenia. Pomimo tego WiN prowadził nadal intensywne działania wywiadowcze, kontrwywiadowcze, informacyjne i propagandowe. Terror władz komunistycznych wymusił tzw. samoobronę czyli m.inn. rozbijanie więzień i walkę partyzancką oddziałów leśnych. W 1946 roku WiN przekazał za granicę memoriał do Rady Bezpieczeństwa ONZ informujący o całkowitym podporządkowaniu Polski totalitarnemu Związkowi Radzieckiemu. Władze komunistycznej polski w walce z zrzeszeniem wykorzystywały działania militarne, terror i propagandę. Uwięzieni członkowie WiN"u skazywani byli w grupowych pokazowych procesach politycznych. Ostatecznie w 1948 roku komunistyczne Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego, po rozbiciu kierownictwa WiN"u, przejęło na nim kontrolę powołując fikcyjny Zarząd główny. Jego prezesem został tzw. Kos współpracownik MBP. WiN zakończył działalność w grudniu 1952 roku.

Wystawie towarzyszył wykład Dawida Golika pracownika oddziału IPN w Krakowie. Wystawę można oglądać do 31 marca.

UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.[hana-flv-player video="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/31/7e.flv" height="auto" description="" player="2" autoload="true" autoplay="false" loop="false" autorewind="true" splashimage="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/31/7e.jpg" /]