Jaworznickie szlaki rowerowe bez gospodarza

Jaworzno chwali się setkami kilometrów tras rowerowych. Dziś okazuje się, że od dawna „żyją one własnym życiem”. Urząd Miasta w Jaworznie przyznaje wprost, że obecnie nikt nimi nie zarządza, nikt ich nie monitoruje ani nie jest odpowiedzialny za odświeżenie oznakowania. Zapowiada jednak zmiany, ale jeszcze nie wiemy, kiedy one nastąpią.

Kilka dni temu pisaliśmy o tym, że za oznaczenie szlaków pieszych na terenie Jaworzna odpowiada miejscowy oddział PTTK, który ubiega się o fundusze na odmalowanie oznaczeń. Tomasz Sędor, prezes jaworznickiego oddziału, zapowiadał także, że w związku z różnymi inwestycjami będzie potrzebne także skorygowanie obecnego przebiegu szlaków na terenie miasta.

Zaznaczył jednak, że to nie oni odpowiadają za szlaki rowerowe. Miejski Zarząd Dróg i Mostów w Jaworznie (MZDiM) także odpowiedział, że oni nie są ich zarządcą. 

Aby ustalić, kto odpowiada za rowerową infrastrukturę w naszym mieście, 14 kwietnia wysłaliśmy oficjalne zapytanie do jaworznickiego magistratu. Po braku reakcji, 7 maja wysłaliśmy przypomnienie. Pytaliśmy m.in. o to, kto dba o oznakowanie tras rowerowych, kto sprawdza ich przejezdność (np. na zniszczonym przez wycinkę fragmencie szlaku Mikołów – Jaworzno między ulicami Moniuszki a Martyniaków) oraz kiedy zniszczone mapy doczekają się aktualizacji, czy też wymiany na nowe.

Odpowiedzi z jaworznickiego magistratu napłynęły do naszej redakcji 20 maja. Oprócz informacji o tym, że "trwają prace nad wytyczeniem nowych szlaków rowerowych", przeczytaliśmy także, że "nowe podejście zakłada (…) również uporządkowanie kwestii związanych z ich późniejszym utrzymaniem i zarządzaniem". Okazuje się bowiem, że wytyczone przed laty szlaki rowerowe na terenie miasta na chwilę obecną "żyją własnym życiem", bowiem "obecnie nie funkcjonuje formalny system utrzymania tych tras ani wyznaczony zarządca odpowiedzialny za ich bieżący monitoring czy odświeżanie oznakowania".

Z informacji zamieszczonej 10 kwietnia 2015 roku na stronie Miejskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych w Jaworznie wynika, że wówczas to ta instytucja odpowiadała za porządki w punktach odpoczynku na szlakach rekreacyjnych Jaworzna. "MZNK zajmuje się porządkowaniem 25 punktów odpoczynkowych" - to fragment z informacji sprzed 11 lat, w której zwracana jest także uwaga na akty wandalizmu, niszczenie ławek, czy też drewnianych wiat.

Rok później (wpis z 28 kwietnia 2016 roku) MZNK zwracał uwagę na to, że "osoby sprzątające teren znajdują wszelkiego rodzaju odpady. Najwięcej jest jednak opakowań po jedzeniu oraz butelek i puszek po piwie. Rowerzyści raczej nie piją piwa w trakcie wycieczek po Jaworznie, więc punkty zanieczyszczane są głównie przez mieszkańców, którzy urządzają sobie na nich grillowanie i ogniska. Szkoda, że nie zabierają śmieci ze sobą, gdy widzą, że kosz jest już przepełniony. Niestety kultury związanej z pozbywaniem się odpadów ciągle się uczymy.
Tłumaczenie, że „przecież ktoś tu posprząta” jest nietrafione. Gdy idziemy do znajomych w gości, to nie zostawiamy im fury śmieci mówiąc – przecież posprzątacie. W lesie i na innych zielonych terenach naszego miasta też jesteśmy tylko gośćmi, uszanujmy przyrodę i nie śmiećmy".

We wrześniu 2016 roku na stronie tej samej instytucji zamieszczony został komunikat, w którym można m.in. przeczytać, że "w 2010 roku  zostały wytyczone szlaki rowerowe, które docierają do najciekawszych punktów na terenie Jaworzna", a "turyści na rowerach mogą korzystać z kilkudziesięciu tras o łącznej długości 277 kilometrów". Dlaej czytamy, że "o porządek na tych punktach dba MZNK w Jaworznie. Raz w tygodniu pracownik MZNK odwiedza każdy z punktów odpoczynkowych. W razie potrzeby zbiera odpady, zmienia worek na śmieci, grabi trawę i usuwa popiół, niedopalone gałęzie i inne pozostałości ognisk. Punkty, które cieszą się największą popularnością wśród mieszkańców Jaworzna, sprzątane są dwa razy w tygodniu – przed i po weekendzie".

Następnie w dniu 13 września 2017 roku na stronie MZNK pojawił się komunikat, informujący o tym, że "zadanie utrzymania porządku na punktach odpoczynkowych stanowiących infrastrukturę sieci szlaków rowerowych przejął Wydział Komunalny i Ochrony Środowiska UM w Jaworznie. Do tej pory o czystość tych miejsc dbali pracownicy MZNK. Jaworzno oplata sieć szlaków rowerowych o łącznej długości ponad 250 km. MZNK był odpowiedzialny za utrzymanie porządku na 24 punktach postojowych tych szlaków i co najmniej raz w tygodniu punkty były porządkowane. Zachęcamy do wycieczki szlakami rowerowymi. Ładne widoki gwarantowane." Komunikat o tej samej treści opublikowano także 4 grudnia 2017 roku.

Z informacji nadesłanej przed kilkoma dniami z UM w Jaworznie wynika, że najpierw magistrat chce wytyczyć nowe trasy rowerowe w oparciu o przygotowane studium. Mają one odpowiadać "potrzebom mieszkańców i środowiska rowerowego". 

- Nowe podejście zakłada nie tylko wyznaczenie nowych tras, ale również uporządkowanie kwestii związanych z ich późniejszym utrzymaniem i zarządzaniem. W ramach planowanych działań wskazany zostanie docelowy zarządca odpowiedzialny za monitoring, utrzymanie oraz rozwój infrastruktury rowerowej. Szlaki rowerowe, o których mowa obecnie, zostały wyznaczone wiele lat temu w ramach wcześniejszego projektu obejmującego głównie oznakowanie tras w terenach leśnych oraz przygotowanie materiałów informacyjnych. Z uwagi na upływ czasu, naturalne zużycie infrastruktury, zmiany terenowe oraz powtarzające się przypadki dewastacji, infrastruktura ta w wielu miejscach uległa degradacji. W związku z tym obecnie nie funkcjonuje formalny system utrzymania tych tras ani wyznaczony zarządca odpowiedzialny za ich bieżący monitoring czy odświeżanie oznakowania. Jednocześnie chcemy podkreślić, że nowe działania mają na celu stworzenie trwałego i uporządkowanego systemu tras rowerowych, odpowiadającego współczesnym standardom oraz oczekiwaniom użytkowników - tak kończy się wiadomość nadesłana przez Katarzynę Sikorę, kierownika referatu prasowego w UM Jaworzno.

Czekamy jeszcze na odpowiedzi na dodatkowe pytania, jakie przesłaliśmy pod koniec tego tygodnia: kto uczestniczy w pracach wytyczania nowych tras rowerowych i o jakie dodatkowe trasy zwiększy się sieć w Jaworznie? Kiedy będzie znana informacja kto będzie odpowiadał za trasy rowerowe w mieście i jakie instytucje są brane pod uwagę? 

Będziemy wracać do tematu, jak tylko otrzymamy odpowiedzi. 

Końcem kwietnia pisaliśmy o tym, że miasto zrezygnowało z budowy ponad czterech kilometrów trasy rowerowej, która miała połączyć Długoszyn z Osiedlem Stałym. Miasto tłumaczy, że mimo pozytywnej oceny projektu, nie da się go teraz zrealizować. Powodem mają być zmiany priorytetów na poziomie krajowym i regionalnym, związane z „wdrożeniem ministerialnych wytycznych dotyczących zwiększenia nakładów na cele obronnościowe”, bowiem co najmniej 10 proc. środków w programach regionalnych przeznaczono na działania związane z ochroną ludności i obroną cywilną.

W związku z tym Jaworzno przesunęło środki, w tym planowany wkład własny, na inne zadania. Jak czytamy, pieniądze trafią „na projekty dostosowania obiektów użyteczności publicznej do celów obronnościowych”, w tym na „wzmocnienie infrastruktury krytycznej oraz zwiększenie odporności obiektów na sytuacje kryzysowe”.