Kompresor - co to i do czego służy?

Chcesz wiedzieć, czym jest kompresor i jak działa? Ten artykuł rozwieje wszystkie Twoje wątpliwości. Nie potrzebujesz specjalistycznej wiedzy inżynierskiej, aby pojąć, co to jest kompresor i jakie jest jego zastosowanie. Sprawdź, co musisz wiedzieć o tym urządzeniu, by zrozumieć, jak powstaje sprężone powietrze i do czego można je wykorzystać!

Co to jest kompresor?

Kompresor, w rodzimym słownictwie nazywany również sprężarką, jest urządzeniem, którego głównym zadaniem jest zwiększanie ciśnienia gazu. W wyniku jego działania dochodzi do tzw. sprężu, czyli przyrostu ciśnienia. Przyrost ten odbywa się najczęściej poprzez zmniejszanie objętości gazu, tzw. kompresję. Kompresor charakteryzuje się wysokim współczynnikiem sprężu, co w praktyce oznacza, że ciśnienie gazu dochodzi do poziomu, w którym możliwe jest jego wykorzystanie jako medium roboczego.

Choć co do zasady działania, urządzenie to może pracować z różnymi rodzajami gazów, najczęściej służy do sprężania powietrza. Stąd jego ogromna popularność w najróżniejszych obszarach działalności ludzkiej. Powietrze jest bowiem dostępne wszędzie i za darmo, więc jego sprężona postać staje się wyjątkowo atrakcyjnym i ekonomicznym medium roboczym. Dzięki temu kompresory na dobre zadomowiły się w zakładach produkcyjnych i przemysłowych oraz różnego rodzaju firmach usługowych - zwłaszcza z branży motoryzacyjnej i budowlano-remontowej. W ostatnich latach zyskują coraz większą popularność także w gospodarstwach domowych, wśród amatorów motoryzacji i majsterkowiczów, ułatwiając wiele prac w domu, ogrodzie czy garażu.

Jak jednak słusznie głosi popularne przysłowie: niejednemu psu Burek na imię. Nie każdy kompresor jest dla każdego, nie każdy też jest dobry do wszystkiego. Ze względu na budowę i typ mechanizmu sprężającego istnieje wiele różnych rodzajów kompresorów. Najprostszy podział wyróżnia wśród nich następujące warianty.

Kompresory wyporowe:
tłokowe,
śrubowe,
membranowe,
spiralne,
łopatkowe.
Kompresory przepływowe:
promieniowe,
diagonalne,
osiowe,
wirowe.

By w prosty i przystępny sposób wytłumaczyć, co to jest kompresor i jak działa w praktyce, za przykład najlepiej wziąć kompresor tłokowy - zdecydowanie najpopularniejszy w tej grupie sprężarek. Jako znacznie tańszy (nie tylko podczas zakupu, ale i użytkowania oraz serwisowania) wygrywa z kompresorami śrubowymi czy łopatkowymi. Jeśli nie szukasz urządzenia do profesjonalnych zastosowań przemysłowych, z pewnością to właśnie on powinien znaleźć się w centrum Twojego zainteresowania.

Kompresor - zastosowanie

Kompresor tłokowy to najbardziej powszechny i najchętniej wybierany przez większość użytkowników rodzaj sprężarki. Zwykło się uznawać, że ze względu na łatwość obsługi jest on przeznaczony głównie do zastosowań amatorskich i półprofesjonalnych jako typowy “kompresor do garażu”. Nie jest to jednak do końca prawdą.

Jak każda sprężarka wyporowa, kompresor tłokowy spręża powietrze w powtarzających się cyklach zasysania oraz tłoczenia. W praktyce oznacza to, że powietrze najpierw jest pobierane z otoczenia do wnętrza urządzenia, gdzie poddawane jest procesowi sprężania. Już w formie sprężonej wtłaczane jest do zbiornika, skąd może być odprowadzone bezpośrednio do odbiornika (np. narzędzia pneumatycznego) jako gotowe do użytku medium robocze. Zarówno za otwieranie i zamykanie zaworu ssącego, a następnie zaworu tłocznego, jak i za sam proces sprężania powietrza, odpowiada powtarzalny ruch tłoka w cylindrze. Pracę bloku tłokowego reguluje mechanizm korbowy napędzany przez silnik. Tłok w cylindrze porusza się w górę i w dół ruchem posuwisto-zwrotnym, który powoduje zmniejszanie objętości gazu (wspomniana już kompresja). Dzięki temu powietrze wtłoczone do zbiornika, a finalnie wydmuchiwane przez kompresor, ma wyższe ciśnienie niż powietrze, które zostało zassane.

Od wysokości tego ciśnienia oraz ilości sprężonego powietrza, jaką urządzenie jest w stanie wyprodukować w ciągu jednej minuty, zależą możliwości zastosowania kompresora. Sprężarki o ciśnieniu maksymalnym od 6 do 8 bar i wydajności efektywnej w granicach 150-200 l/min służą głównie do pompowania opon, piłek i różnego rodzaju zabawek, przedmuchiwania maszyn i urządzeń oraz czyszczenia powierzchni. Kompresor to także niezawodne źródło zasilania narzędzi pneumatycznych, takich jak pistolety do malowania natryskowego, lakierowania lub piaskowania, wiertarki, wkrętarki, szlifierki czy klucze udarowe. Do ich prawidłowego funkcjonowania zwykle potrzebny jest jednak kompresor o wyższej wydajności.

Sprężarki o wyższych parametrach są z powodzeniem używane w warsztatach samochodowych i wulkanizacyjnych, a także - choć już coraz rzadziej - w zakładach blacharsko-lakierniczych, gdzie służą również do zasilania specjalistycznych maszyn i urządzeń warsztatowych. Znajdują zastosowanie także w budownictwie, usługach remontowych czy ogrodnictwie. Wraz z postępem technologicznym, który  nie ominął branży pneumatycznej, nowsze modele kompresorów tłokowych zadziwiają swoimi parametrami technicznymi i potrafią sprostać coraz wyższym wymaganiom.

Na postawione w tytule tego artykułu pytanie można więc odpowiedzieć nieco przewrotnie: kompresor jest tym, do czego służy. Nie bez powodu używamy zwrotów “kompresor do malowania”, “kompresor do piaskowania” czy “kompresor do garażu”. Wpływ na możliwości zastosowania tego urządzenia ma wiele parametrów, które należy poznać, by dobrać najlepszy kompresor do naszych potrzeb.

Jeśli masz problem z wyborem kompresora, najlepiej skontaktuj się z ekspertem, który podpowie Ci, jaki model będzie dla Ciebie najlepszy. Firma Airpress jest liderem branży pneumatycznej. Od ponad 60 lat zajmuje się produkcją i dystrybucją sprzętu pneumatycznego na rynek polski i europejski. Profesjonalni doradcy chętnie udzielą Ci fachowej porady i pomogą w wyborze odpowiedniego kompresora!