Sukces fundacji młodego społecznika z Jaworzna. MEN odracza ważną zmianę

Fundacja Fabian Digital, założona przez 18-letniego społecznika z Jaworzna Fabiana Grabanie (wcześniej Fabiana Kowalskiego), mówi o sukcesie ogólnopolskiej akcji dotyczącej edukacji domowej. Ministerstwo Edukacji Narodowej przesunęło o rok wejście w życie przepisów dotyczących stacjonarnego przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych. W dokumentach z konsultacji znalazły się również uwagi zgłaszane przez fundację, a jeden z jej postulatów został uwzględniony.

O działaniach młodego jaworznianina pisaliśmy już w lipcu. Fabian Grabania i jego fundacja zwracali wtedy uwagę przede wszystkim na sytuację uczniów, którzy ze względów zdrowotnych, niepełnosprawności czy problemów z dojazdem mogą mieć trudności z osobistym pojawieniem się w szkole na egzaminie.

Od tego czasu fundacja prowadziła akcję skierowaną nie tylko do MEN, ale również samorządów, poradni psychologiczno-pedagogicznych i innych instytucji.

Najważniejszą zmianą w najnowszej wersji projektu jest przesunięcie terminu wejścia w życie regulacji dotyczących stacjonarnego przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych. Według dokumentów nowe zasady w tym zakresie mają obowiązywać od 1 września 2027 roku, a nie od początku roku szkolnego 2026/2027.

Dla uczniów edukacji domowej oznacza to dodatkowy rok przed wprowadzeniem nowych zasad. MEN wyjaśnia, że okres ten ma dać uczniom i rodzicom czas na dostosowanie się do zmian oraz spokojne podjęcie decyzji dotyczącej wyboru szkoły.

Fundacja Fabian Digital uważa przesunięcie terminu za efekt szerokiej mobilizacji społeczności edukacji domowej i prowadzonych w ostatnich tygodniach działań. Sama kwestia egzaminów online od miesięcy budzi spór. MEN stoi na stanowisku, że obowiązujące przepisy nie przewidują przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych przez internet. Resort wskazuje między innymi na problemy z weryfikacją samodzielności ucznia oraz możliwe problemy techniczne i prawne.

Skala akcji zorganizowanej przez fundację była ogólnopolska. Według przekazanych przez nią informacji pisma dotyczące skutków proponowanych zmian trafiły do 2479 gmin oraz około 3 tys. miejskich i gminnych ośrodków pomocy społecznej. Fundacja zwracała się do nich o ocenę między innymi problemu wykluczenia komunikacyjnego rodzin.

Analizy otrzymało również około 1500 publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Fundacja skierowała ponadto petycje do prezydenta, premiera, Sejmu oraz Parlamentu Europejskiego.

W swoich wystąpieniach wskazywała między innymi na koszty dojazdów, problemy organizacyjne szkół i sytuację uczniów z niepełnosprawnościami. Fundacja od początku domagała się także pozostawienia możliwości przeprowadzania egzaminów online. Tego postulatu MEN nie zaakceptowało.

Fundacja może jednak mówić o konkretnym efekcie udziału w konsultacjach. W projekcie znalazł się przepis umożliwiający w szczególnych przypadkach przeprowadzenie egzaminu poza szkołą – na przykład w domu ucznia lub w szpitalu. Ma to dotyczyć sytuacji związanych ze stanem zdrowia lub niepełnosprawnością. Potrzebny będzie wniosek ucznia lub jego rodziców oraz zgoda dyrektora szkoły.

Jak wynika z raportu z konsultacji, wprowadzenie takiego rozwiązania postulowała między innymi Fundacja Fabian Digital. Podobne uwagi zgłaszały także inne podmioty, w tym Polski Związek Niewidomych. Już w lipcu MEN informowało fundację o przygotowaniu rozwiązania pozwalającego w szczególnych przypadkach organizować egzaminy poza budynkiem szkoły.

Działania fundacji nie kończą się na przesunięciu nowych przepisów. Środowisko edukacji domowej chce wykorzystać najbliższe miesiące na wsparcie obywatelskiego projektu ustawy, który ma uregulować możliwość przeprowadzania egzaminów cyfrowych.

Celem inicjatorów jest zebranie 100 tys. podpisów potrzebnych do wniesienia projektu obywatelskiego do Sejmu.

Fundacja Fabian Digital już wcześniej proponowała dodatkowe zabezpieczenia egzaminów internetowych, między innymi nagrywanie przebiegu egzaminu, szerszy obraz z kamery, rejestrowanie ekranu oraz potwierdzanie tożsamości zdającego. Argumentowała, że zamiast całkowicie rezygnować z egzaminów online, można wprowadzić rozwiązania zwiększające kontrolę nad ich przebiegiem.