Powstają nowe osiedla ale bez sklepów. Dlaczego brakuje chętnych do ich budowy?

W ostatnich latach w wielu miastach Polski powstają nowoczesne, atrakcyjnie zaprojektowane osiedla. Często kuszą one komfortem życia, zielonymi dziedzińcami, placami zabaw dla dzieci i funkcjonalnymi układami mieszkań. Niestety, wraz z rozwojem budownictwa mieszkaniowego nie zawsze idzie w parze równie dynamiczny rozwój infrastruktury usługowo-handlowej. Takim przykładem jest Osiedle Sfera w Jaworznie, gdzie na próżno szukać wygodnego sklepu spożywczego czy lokalnej piekarni.

Mieszkańcy nowych osiedli – w tym Osiedla Sfera – przyznają, że brak podstawowych punktów handlowych można w pewnym stopniu „obejść”, planując wcześniej duże zakupy, zaopatrując się w popularnych supermarketach i przywożąc towar samochodem. Gorzej, gdy zabraknie czegoś „na szybko”, jak chleb czy mleko do kawy. W takich przypadkach niektórzy liczą na pomoc sąsiadów. Choć taka wzajemna życzliwość jest sympatyczna, nie rozwiązuje problemu w dłuższej perspektywie.

Miasto Jaworzno, chcąc wesprzeć rozwój lokalnej infrastruktury handlowo-usługowej, już kilkukrotnie wystawiło na sprzedaż działkę usługową w Osiedlu Sfera, przy ul. Wachlowskiego. Nieruchomość o powierzchni 2528 m², oznaczona numerem 176/15 (obr. geod. 1024), jest atrakcyjnie położona w sąsiedztwie zabudowy wielorodzinnej, jednorodzinnej oraz Ośrodka Edukacji Ekologiczno-Geologicznej Geosfera.

Cena wywoławcza wynosi 869 750 zł netto, a wadium – 130 000 zł. Mimo to, dotychczas nie znalazł się inwestor chętny do zakupu. Głównym powodem jest fakt, iż w miejscowym planie zagospodarowania przewidziano tam punkt handlowy o relatywnie niewielkiej powierzchni. Duże sieci handlowe raczej nie są zainteresowane budowaniem kameralnego obiektu – wolą większe markety, które pozwalają obsługiwać nie tylko samo osiedle, ale też klientów przejeżdżających z innych dzielnic czy miast.

Jednym z pomysłów, który mógłby przyciągnąć zainteresowanych kupnem działki, byłoby dopuszczenie w planie zagospodarowania przestrzennego budowy większego obiektu – na przykład popularnego dyskontu. Mieszkańcy z pewnością doceniliby możliwość zrobienia codziennych zakupów tuż obok domu, jednak władze Jaworzna nie są przekonane, czy taki krok nie wpłynąłby negatywnie na kameralny charakter osiedla. Obawy wzbudzają także dodatkowe utrudnienia w ruchu samochodowym i większe natężenie hałasu.

Wiele osób przyznaje jednak, że większy obiekt mógłby się okazać bardziej rentowny. Sklep dyskontowy, przyciągający konsumentów także z innych części miasta, szybciej „zwróciłby” koszty budowy i funkcjonowania, niż mały sklepik, z którego – ze względu na ograniczoną liczbę mieszkańców – korzystałaby tylko lokalna społeczność.

Planowanie urbanistyczne to sztuka balansowania pomiędzy estetyką, jakością życia a potrzebami gospodarczymi. Z jednej strony, urok nowych osiedli polega na spokojnej, zielonej i przyjaznej przestrzeni, niezakłóconej przez duże komercyjne budynki. Z drugiej – wygoda i dostępność usług (zwłaszcza sklepów spożywczych) to klucz do zachęcenia ludzi do osiedlania się w danym miejscu na dłużej.

Niewątpliwie, brak sklepów w pobliżu może przyczynić się do pewnego dyskomfortu mieszkańców, zwłaszcza tych niezmotoryzowanych. W dłuższej perspektywie osoby, które na co dzień zmagają się z koniecznością dojazdów po podstawowe produkty, mogą zacząć się zastanawiać, czy życie w takim miejscu jest warte niewątpliwego uroku nowoczesnego, „zielonego” osiedla.

Pytanie, co dalej z działką w Osiedlu Sfera, pozostaje otwarte. Miasto, wystawiając grunt na sprzedaż, chciałoby zadbać o interesy mieszkańców i zagwarantować im dostęp do sklepu blisko domu. Jednak brak chętnych na zainwestowanie w tak niewielki obiekt handlowy wskazuje, że rozwiązanie może wymagać kompromisów – na przykład zwiększenia dopuszczalnej powierzchni zabudowy.

Władze miasta Jaworzna będą musiały zdecydować, czy kluczowe jest zachowanie określonego charakteru zabudowy, czy jednak priorytetem powinna być wygoda i potrzeby codzienne mieszkańców. Po obu stronach znajdziemy argumenty istotne dla jakości życia w mieście. Z jednej – spójny ład przestrzenny, z drugiej – realne korzyści z łatwego dostępu do handlu i usług.

Na razie mieszkańcy Osiedla Sfera muszą radzić sobie sami – licząc, że z czasem (i z kolejnymi przetargami) sytuacja się zmieni, a komfort życia na tym nowoczesnym osiedlu zostanie w pełni uzupełniony o możliwość szybkich zakupów tuż za rogiem.