Akcja Wisła - uroczystości pod pomnikiem

Blisko 600 gości uczestniczyło w obchodach upamiętniających rocznicę Akcji Wisła. W lesie na Podlężu oddano hołd pochowanym tam Ukraińcom.

Przypomnijmy o tle historycznym tych uroczystości. Akcja Wisła (pierwotnie zwana akcją „Wschód”) była operacją o charakterze działań militarnych. Trwała od kwietnia do końca lipca 1947 roku, przy czym jeszcze w roku 1950 dokonano ostatecznych działań w jej zakresie. Decyzję o rozpoczęciu akcji podjęło Biuro Polityczne KC PPR.
Akcja formalnie wymierzona była w struktury Ukraińskiej Powstańczej Armii i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów. Miała również doprowadzić do przesiedlenia wybranych grup ludnościowych, w dominującej części Ukraińców, Bojków, Dolinian i Łemków. Objęto jej zakresem również rodziny mieszane polsko-ukraińskie z terenów Polski południowo-wschodniej. Przesiedleń dokonywano przede wszystkim na Ziemie Odzyskane.

Akcja do tej pory budzi żywe dyskusje. Część historyków twierdzi, że jej głównym celem było uderzenie w mniejszości narodowe polskich kresów nie zaś rozbicie UPA. Dobitnie świadczą o tym działania podjęte głównie na terytoriach, na których UPA nie działała.

Do tej pory pokutuje mit, jakoby władze przeprowadziły akcję „Wisła” w imię wyższej konieczności, gdyż UPA zagrażała integralności terytorialnej Polski. Tymczasem ludność ukraińska zamieszkująca południowo-wschodnią Polskę nie stanowiła zagrożenia dla granicy polsko-sowieckiej. Władze sowieckie zapewne w jej imieniu nie wysuwałyby żadnych roszczeń terytorialnych względem Polski. Wszak Moskwa nie potrzebowała żadnego do tego pretekstu.

Na dzień dzisiejszy trudno jest ustalić liczbę ukraińskich ofiar. W obozie w Jaworznie, w którym Ukraińców osadzano od maja 1947 r., życie straciło przeszło 160 osób.
Trudno jest podać liczbę osób zgładzonych oraz tych, które doznały trwałego uszczerbku na zdrowiu w trakcie przesłuchań. Dla uniknięcia odpowiedzialności zazwyczaj traktowano ofiary jako członków podziemia ukraińskiego.
Senat RP w 1990 roku jednoznacznie potępił Akcję Wisła.


UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.[hana-flv-player video="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/35/f6.flv" height="auto" description="" player="2" autoload="true" autoplay="false" loop="false" autorewind="true" splashimage="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/35/f6.jpg" /]