Bezpieczeństwo pożarowe dużych budynków – jak działa oddymianie, którego zwykle nie widzimy?

Pożar w dużym budynku oznacza zagrożenie nie tylko ze strony płomieni. Poważnym problemem jest również szybko rozprzestrzeniający się dym, który może ograniczać widoczność, utrudniać orientację i przemieszczanie się wewnątrz obiektu. Z tego powodu przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego wymagają projektowania budynków w sposób ograniczający rozprzestrzenianie się zarówno ognia, jak i dymu oraz umożliwiający ewakuację i prowadzenie działań ratowniczych.

Instalacje oddymiające są jednym z rozwiązań wykorzystywanych do realizacji tych założeń. Ich zadaniem jest kontrolowanie i usuwanie dymu oraz gorących gazów ze stref objętych pożarem. Dzięki temu można poprawić warunki na drogach ewakuacyjnych oraz stworzyć korzystniejsze warunki dla ekip prowadzących akcję ratowniczą.

Zakres i sposób zastosowania takich systemów zależą jednak od rodzaju budynku, jego konstrukcji, przeznaczenia oraz przyjętego scenariusza pożarowego. Dlatego oddymianie nie jest pojedynczym urządzeniem, które można po prostu zamontować w dowolnym obiekcie, lecz częścią szerszego systemu zabezpieczeń.

Oddymianie może być realizowane na różne sposoby. Stosuje się między innymi systemy grawitacyjne i mechaniczne. Państwowa Straż Pożarna wskazuje, że w skład takich rozwiązań mogą wchodzić m.in. klapy dymowe, czujki dymu oraz centrale sterujące, a sam system powinien współpracować z innymi instalacjami przeciwpożarowymi.

W przypadku systemów mechanicznych ważną rolę pełnią wentylatory oraz odpowiednio poprowadzone przewody oddymiające. Ich zadaniem jest transport dymu i gorących gazów w zaplanowany sposób. Nie są to więc zwykłe kanały wentylacyjne używane na co dzień do wymiany powietrza.

Przewody przeznaczone do oddymiania muszą zachowywać wymagane właściwości także w warunkach podwyższonej temperatury. W zależności od rozwiązania oraz przebiegu instalacji istotne mogą być m.in. szczelność ogniowa, dymoszczelność czy izolacyjność ogniowa. Wszystkie elementy muszą być dobrane jako część konkretnego projektu ochrony pożarowej budynku.

W nowoczesnym obiekcie poszczególne systemy bezpieczeństwa nie powinny działać w oderwaniu od siebie. Wykrycie dymu może uruchomić zaprogramowaną sekwencję działań obejmującą różne instalacje. W zależności od projektu obiektu mogą zmieniać się warunki pracy wentylacji, otwierać odpowiednie elementy instalacji oddymiającej lub uruchamiać urządzenia odpowiedzialne za kontrolowanie przepływu dymu.

Duże znaczenie ma tutaj automatyka. System musi wiedzieć, które urządzenia powinny zareagować i w jakiej kolejności. Sama obecność kanałów czy wentylatorów nie zapewnia więc skutecznego działania zabezpieczeń.

Właśnie dlatego instalacje ochrony przeciwpożarowej powinny być projektowane i wykonywane jako element kompleksowego rozwiązania technicznego. W dużych budynkach konieczne jest pogodzenie wymagań związanych z codzienną wentylacją, układem pomieszczeń, podziałem na strefy pożarowe i scenariuszem działania instalacji w sytuacji zagrożenia.

Użytkownik galerii czy biurowca może przez wiele lat nie wiedzieć, którędy przebiegają przewody wentylacji pożarowej. I właśnie tak powinno być – infrastruktura pozostaje dyskretnie wkomponowana w budynek, ale w razie zagrożenia musi spełnić swoją funkcję.

Za tą niewidoczną częścią obiektu stoi jednak wiele etapów pracy: projektowanie, produkcja odpowiednich elementów, montaż, integracja instalacji i późniejsze utrzymanie jej sprawności. Jedną z firm działających w tym obszarze jest Polonez Plus. Przedsiębiorstwo realizuje instalacje wentylacyjno-klimatyzacyjne, w tym instalacje oddymiające, a także inne systemy związane z ochroną przeciwpożarową i automatyką.

Polonez Plus jest również producentem elementów wentylacji pożarowej. W jego ofercie znajdują się między innymi stalowe przewody i kształtki oddymiające SED oraz MaxiSED+ przeznaczone do określonych zastosowań w instalacjach oddymiających.

Bezpieczeństwo dużego budynku zależy więc także od rozwiązań, których użytkownik prawdopodobnie nigdy nie zobaczy z bliska. Dopóki nie wydarzy się sytuacja awaryjna, pozostają niewidoczne. Właśnie dlatego ich prawidłowe zaprojektowanie, wykonanie i utrzymanie ma tak duże znaczenie.