Jaworzniccy Katyńczycy. Pamiętamy

Począwszy od 2007 r., 13 kwietnia obchodzony jest jako Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. W tym roku to już 79 rocznica tej haniebnej zbrodni z 1940 r.


W Jaworznie 17 września 2010 roku w 71. rocznicę napaści ZSRR na Polskę z inicjatywy Stowarzyszenia Katolickiego Przyjaźń Jaworznicka odsłonięto na skwerze przy Urzędzie Miejskim pamiątkową tablicę. Tuż przy niej posadzono dąb. Stał się on symbolem niegasnącej pamięci o ofiarach zbrodni katyńskiej.

Na pamiątkowej tablicy “Dębu Pamięci” wyryto nazwiska dziewięciu pomordowanych jaworznian. Byli to:

Aubrecht Wacław, podkom., ur. 1887-04-14 w Szczakowej, zm. 1940 w Miednoje

Faltus Karol, ppor., ur. 1913-08-25 w Szczakowej, zm. 1940 w Charkowie

Gergovich Zygmunt, ur. 1902-03-29 w Jaworznie, zm. 1940 w Katyniu

Hein Alojzy, mjr., ur. 1884-05-21 w Szczakowej, zm. 1940 w Charkowie

Kamiński Feliks, płk., ur. 1886-04-17 w Jaworznie, zm. 1940 w Charkowie

Kawecki Włodzimierz, ppor., ur. 1905 w Jaworznie, zm. 1940 w Charkowie

Łysakowski Jan, ppor., ur. 1913-04-20 w Jaworznie, zm. 1940 w Katyniu

Mendrala Artur, post.,ur. 1891-06-11 w Jaworznie, zm. 1940 w Miednoje

Ulrych Adolf, kpt., ur. 1895-02-22 w Szczakowej, zm. 1940 w Charkowie

W Katyniu zamordowano także Bolesława Szwejkowski, magistra farmacji, zamieszkałego w Szczakowej. Rudolfa Zachera, leśnika, zamordowano w Starobielsku. W Bykowni na Ukrainie zamordowano Mikołaja Cholewę, policjanta Policji Państwowej II RP. Mikołaja Cholewę zidentyfikowano na podstawie numeru służbowego z czapki policyjnej.

Wiosną 1940 r. sowieckie NKWD rozstrzelało co najmniej 21 760 Polaków, których sowieci uznali za „wrogów władzy radzieckiej”. Ginęli od tzw. strzału katyńskiego, w potylicę, z broni krótkiej. Wśród pomordowanych było ponad 10 tys. oficerów wojska polskiego, podoficerów, szeregowców i policjantów. Zginęli tam również księża, naukowcy, lekarze, inżynierowie, nauczyciele, prawnicy, urzędnicy, przedsiębiorcy, artyści. Wszyscy aresztowani zostali po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytoria Polski 17 września 1939 r.

Ofiary mordu katyńskiego grzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa, w Miednoje koło Tweru i Bykowni koło Kijowa. Los ok. 7 tys. ofiar nadal jest nieznany, nie odnaleziono miejsc ich pochówku. Uznaje się, że prawdopodobnie pochowano je w okolicach Kuropatw na Białorusi. Rozstrzeliwań dokonywano w ścisłej tajemnicy. W 1943 r. groby katyńskie zostały odnalezione. Dopiero w 1990 r. Rosja przyznała, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”.

Wszystkich rozstrzelano bez przedstawiania zarzutów, bez decyzji o zakończeniu śledztwa i aktu oskarżenia. O tak haniebnie pomordowanych pamięć nasza trwać będzie.

Ela Bigas