Masz zakręcone kaloryfery? I tak zapłacisz. Minimalna opłata za ogrzewanie w blokach wchodzi w życie

Wraz z każdym sezonem grzewczym wraca temat tzw. pasożytnictwa cieplnego, czyli sytuacji, w której część mieszkańców bloków celowo ogranicza ogrzewanie we własnych lokalach, korzystając z ciepła przenikającego z sąsiednich mieszkań. Zjawisko to od lat budzi kontrowersje w spółdzielniach i wspólnotach mieszkaniowych, bo w praktyce oznacza wyższe rachunki dla tych, którzy grzeją normalnie.

Ustawodawca zdecydował się wreszcie uporządkować ten obszar. Od 1 stycznia 2027 r. w budynkach wielorodzinnych obowiązywać będzie minimalna opłata za ogrzewanie oraz powszechne stosowanie liczników zdalnego odczytu. Zmiany mają ograniczyć nadużycia i ujednolicić zasady rozliczeń, choć – jak podkreślają eksperci – nie są wolne od ryzyk.

Minimalna opłata zamiast „jazdy na cudzym cieple”

Nowe przepisy wprowadzają obowiązek ponoszenia minimalnych kosztów ogrzewania, nawet w sytuacji, gdy lokator zakręca grzejniki. Minimalna opłata ma wynosić co najmniej 15 proc. kosztów zmiennych i dotyczyć wszystkich mieszkań w budynku. W praktyce oznacza to, że nie będzie już możliwe całkowite „wyzerowanie” rachunku za ciepło poprzez rezygnację z ogrzewania.

Celem tego rozwiązania jest wyrównanie obciążeń pomiędzy mieszkańcami i ograniczenie sytuacji, w których jedni finansują komfort cieplny innych. Przepisy są wdrażane stopniowo – część wspólnot już dziś stosuje nowe zasady, pozostałe mają czas na dostosowanie systemów rozliczeń do końca 2026 r.

Zdalne liczniki obowiązkowe od 2027 roku

Drugim filarem zmian jest obowiązek montażu liczników i podzielników ciepła z funkcją zdalnego odczytu. Do 1 stycznia 2027 r. wszystkie budynki wielorodzinne mają zostać wyposażone w takie urządzenia. Ma to ograniczyć błędy, spory oraz problemy związane z ręcznym odczytem wskazań.

Dla mieszkańców oznacza to jednak dodatkowe koszty związane z wymianą urządzeń pomiarowych. Choć nowe systemy mają zapewnić większą przejrzystość rozliczeń, nie wszyscy lokatorzy patrzą na te zmiany z entuzjazmem.

Nie kara, lecz rozliczenie

W przestrzeni publicznej pojawiły się informacje o rzekomych karach, a nawet mandatach za zakręcone grzejniki. Spółdzielnie i wspólnoty dementują te doniesienia. Nie chodzi o sankcje finansowe, lecz o sposób rozliczania kosztów ogrzewania.

Rachunek za ciepło składa się z części stałej, zależnej od metrażu mieszkania, oraz części zmiennej, powiązanej ze zużyciem. Nawet jeśli lokator nie ogrzewa mieszkania, musi partycypować w kosztach utrzymania minimalnej temperatury w budynku, określonej przepisami na poziomie co najmniej 20 stopni Celsjusza w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi.

Kto może zapłacić więcej

Choć intencją ustawodawcy jest większa sprawiedliwość, eksperci zwracają uwagę na potencjalne skutki uboczne. Minimalne opłaty mogą szczególnie dotknąć seniorów oraz osoby, które dotąd oszczędzały na ogrzewaniu. Wątpliwości budzi także kwestia położenia mieszkań – lokale narożne i skrajne tracą ciepło znacznie szybciej niż mieszkania środkowe, które w naturalny sposób korzystają z ciepła sąsiadów.

Zdaniem specjalistów, aby system był rzeczywiście sprawiedliwy, opłaty zmienne powinny uwzględniać różnice wynikające z usytuowania lokalu w bryle budynku. Na razie jednak przepisy nie rozwiązują tego problemu wprost.