Nabucco, Giuseppe Verdiego – opera, która stała się głosem narodowej tożsamości

W repertuarze Opery Śląskiej w najbliższy weekend pojawi się jedno z najważniejszych dzieł XIX-wiecznej opery – „Nabucco” Giuseppe Verdiego. Monumentalne sceny zbiorowe, wyrazista dramaturgia oraz melodyjna ekspresja sprawiają, że dzieło Verdiego niezmiennie należy do najczęściej wykonywanych oper na świecie.

Opera narodowego przebudzenia

„Nabucco” jest pierwszą operą Verdiego o wyraźnym wydźwięku politycznym. Choć akcja rozgrywa się w starożytnym Babilonie i oparta jest na przekazach biblijnych dotyczących niewoli Żydów, współczesna kompozytorowi publiczność odczytywała ją jako metaforę sytuacji Włochów pozostających pod panowaniem Habsburgów. Opera stała się symbolem dążeń wolnościowych i budzącej się świadomości narodowej.

Szczególne znaczenie zyskał chór „Va, pensiero, sull’ali dorate”, wykonywany przez hebrajskich jeńców. Utwór ten, niosący tęsknotę za utraconą ojczyzną, szybko został uznany za nieoficjalny hymn włoskiego ruchu zjednoczeniowego, wpisując się w ideologię Risorgimento.

fot. Karol Fatyga

Trudne początki i przełomowy sukces

Powstanie „Nabucco” poprzedził jeden z najtrudniejszych okresów w życiu Verdiego. Po niepowodzeniu wcześniejszej opery komicznej oraz tragicznej śmierci żony kompozytor rozważał porzucenie twórczości. Według przekazów przełomem stało się właśnie zetknięcie z tekstem chóru „Va, pensiero”, który miał na nowo obudzić w nim twórczą energię.

Efektem był utwór skomponowany w zaledwie kilka miesięcy. Jego prapremiera w 1842 roku w Mediolanie okazała się spektakularnym sukcesem, otwierając Verdiemu drogę do międzynarodowej kariery i ugruntowując jego pozycję jako jednego z najważniejszych kompozytorów operowych epoki. W świadomości Włochów artysta zaczął funkcjonować nie tylko jako twórca, ale również jako symbol patriotyzmu.

​​​​​​​fot. Krzysztof Bielińsk

„Nabucco” w historii Opery Śląskiej

Pisząc o recepcji dzieła w Polsce, szczególne miejsce zajmuje Opera Śląska. To właśnie bytomska scena jako pierwsza w kraju wpisała „Nabucco” do repertuaru – prapremiera w 1983 roku stała się jednym z ważniejszych wydarzeń artystycznych w historii instytucji. Za nagranie „Nabucca” Opera Śląska jako pierwszy polski teatr operowy została uhonorowana „Złotą” – a następnie „Platynową Płytą” w kategorii „Muzyka klasyczna”. 

Nową jakość interpretacyjną przyniosła inscenizacja z 2007 roku w reżyserii Laco Adamika, od momentu premiery stale obecna w repertuarze bytomskiego teatru.

W nadchodzących spektaklach „Nabucco” na scenie Opery Śląskiej w rolach głównych wystąpią: Adam Woźniak, Monika Cichocka, Anna Borucka. Spektakle odbędą się 10 i 12 kwietnia 2026 roku. Soliści, Chór oraz Orkiestra Opery Śląskiej wystąpią pod dyrekcją Georgiosa Balatsinosa.