30 marca – Wielka Sobota

Był to dzień zwyczajowych święceń pokarmów, wody i ognia. Początkowo księża święcili jadło, chodząc od domu do domu. Ceremonia ta odbywała się również pod krzyżami, kapliczkami lub na wiejskich placykach. Współcześnie przyjęło się zanoszenie koszy z pokarmami do kościołów.



Na wsiach kosze są bardzo pokaźne, bowiem to, co zamierzano spożyć, musiało zostać wcześniej poświęcone. Umieszczano w nich całe bochny chleba, pęta kiełbas, placki, kołacze, osełki masła, pisanki, utarty chrzan. Jajko symbolizowało zmartwychwstanie, chrzan symbolizował mękę Chrystusa, chleb oznaczał ciało Chrystusa, baranek oznaczał ofiarę złożoną przez Zbawiciela za odpuszczenie grzechów. Sól i pieprz symbolizowały biblijne gorzkie zioła, które miały chronić pokarmy przed zepsuciem.

Święcenie wszelkich innych pokarmów miało zapewnić dostatnie życie aż do następnej Wielkanocy. Wszystko to kładziono na białych lnianych serwetach, biały jest bowiem kolorem utożsamianym z niewinnością, czystością i odnową.
Rano w Wielką Sobotę święcono wodę i ogień. Poświęconą wodę wystawiano w kadziach i wiadrach na przedkościelny dziedziniec.

Należało przelać ją do buteleczek i zanieść do domu, miała chronić przed wszelkim nieszczęściem. Poświęcony płomień stał się atrybutem domowego ogniska. Za pomocą świec i kaganków przenoszony był do domostw, gdzie rozpalano nim pod kuchnią. W ten sposób otwierano nowy rozdział czasu – oznaczało to koniec zimy i postu, a początek życiodajnej wiosny. W Wielką Sobotę należało okadzić całe domostwo dymiącymi jeszcze ziołami położonymi na palenisku. Miało to chronić przed złem cały przybytek.

Słowianie wierzyli, że w nocy z Wielkiego Piątku na Sobotę spotykały się na rozdrożu wiedźmy. Przygotowywały w kadziach mikstury z drzewa trumny, trupich kości, macierzanki, bylicy i kocich mózgów. Należało się mieć na baczności i unikać z nimi spotkania, nie wychodząc na rozdroża.

e.bigas

UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.