31 marca – Niedziela Wielkanocna

Była ona kulminacją obchodów świąt Wielkanocnych. Wraz z bladym świtem śpieszono do kościołów na rezurekcję, kto rezurekcję zaspał, nie miał prawa jeść święconego.



Na pamiątkę łoskotu wydawanego przez usuwane kamienie grobowe strzelano z petard i różnych ładunków domowej produkcji. W ten
sposób czczono Zmartwychwstałego Pana. W dniu tym oddawano się w gronie rodzinnym późnemu śniadaniu zwanemu święconym. Ucztę otwierało dzielenie się jajkiem i składanie sobie życzeń. Część święconego chrzanu zostawiano dla pcheł, a kawałek kiełbasy – wężom.

Starym zwyczajem po środku stołu umieszczano baranka z czerwoną chorągiewką na rzeżusze lub żytku. Najczęściej rzeźbiono go w maśle, robiono z marcepanu lub cukru. Miał symbolizować umęczonego na krzyżu Chrystusa.

Święcone na dworach szlacheckich i magnackich zachwycało przepychem. I tak na przykład na dworze wojewody Sapiehy podano 4 przeogromne dziki tj. tyle ile części w roku, 12 jeleni nadzianych zającami, cietrzewiami i dropiami. Te 12 jeleni miało symbolizować 12 miesięcy. Na około zaś umieszczone 52 wielkie ciasta, placki, mazurki i żmudzkie pierogi. Podano 365 babek tj. tyle ile jest dni w roku. W 52 baryłkach serwowano wino cypryjskie, hiszpańskie i włoskie. Obok w 365 gąsiorkach podano wino węgierskie. Czeladzi dworskiej podano 8760 kwart miodu pitnego, tj. ile godzin w roku.

W czasach królewskich w Niedzielę Wielkanocną posyłano z dworu siedem kołaczy: kanclerzowi, marszałkowi, podskarbiemu koronnemu, biskupom poznańskiemu i inflanckiemu, referendarzowi koronnemu oraz pisarzowi dekretowemu koronnemu.

e. bigas

UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.