Autostrada A4 Katowice–Kraków. Od 2027 roku koniec opłat dla samochodów osobowych i początek dużych zmian

Kierowców korzystających z autostrady A4 między Katowicami a Krakowem czekają istotne zmiany. W marcu 2027 roku wygaśnie 30-letnia umowa koncesyjna, na mocy której odcinkiem zarządza Stalexport Autostrada Małopolska. Po przejęciu trasy przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad zmienią się zasady przejazdu, a w kolejnych latach ruszy długo zapowiadana rozbudowa drogi.

Umowa koncesyjna zawarta we wrześniu 1997 roku wygaśnie w nocy z 15 na 16 marca 2027 roku. Od tego momentu zarządzanie odcinkiem autostrady A4 między Katowicami a Krakowem przejmie GDDKiA.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiada, że zmiana zarządcy będzie oznaczała nowe zasady korzystania z trasy. Najważniejszą informacją dla kierowców jest zniesienie opłat dla samochodów osobowych i motocykli.

Od 16 marca 2027 roku kierowcy pojazdów o dopuszczalnej masie do 3,5 tony mają korzystać z autostrady A4 Katowice–Kraków bez opłat.

Opłaty pozostaną jedynie dla pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony. Ich pobór ma odbywać się za pośrednictwem państwowego systemu e-TOLL, bez konieczności zatrzymywania się przy bramkach.

Po przejęciu autostrady przez państwo zmieni się również organizacja ruchu w miejscach dotychczasowych punktów poboru opłat w Mysłowicach i Balicach.

Na początku kierowcy będą mogli korzystać z czterech pasów ruchu w każdym kierunku, a szlabany zostaną zdemontowane. Docelowo planowana jest likwidacja nieczynnych bramek oraz przebudowa całych placów poboru opłat. Po zakończeniu prac znikną także związane z nimi ograniczenia prędkości, a ruch będzie odbywał się zgodnie ze standardami obowiązującymi na autostradach.

Jednym z najważniejszych planów inwestycyjnych jest rozbudowa autostrady A4 o trzeci pas ruchu. Inwestycja została wpisana do Rządowego Programu Budowy Dróg Krajowych i ma być realizowana w latach 2030–2033.

Powodem rozbudowy jest stale rosnące natężenie ruchu. Według danych Ministerstwa Infrastruktury trasą przejeżdża średnio ponad 50 tys. pojazdów na dobę, co sprawia, że obecna przepustowość autostrady staje się niewystarczająca.

Trwają już przygotowania do opracowania dokumentacji projektowej, która obejmie poszerzenie jezdni, przebudowę wybranych węzłów oraz modernizację Miejsc Obsługi Podróżnych.

Po zakończeniu koncesji kierowcy mają skorzystać także z udostępnienia pełnej funkcjonalności węzła Jeleń. Otworzone zostaną dotychczas nieczynne relacje, które poprawią połączenie autostrady z drogą wojewódzką.

Resort infrastruktury zapowiada również utrzymanie funkcjonowania węzła Balin na obecnych zasadach, mimo wcześniejszych zapisów koncesyjnych przewidujących jego zamknięcie.

GDDKiA prowadzi już przygotowania do przejęcia autostrady. Obejmują one szczegółową ocenę stanu nawierzchni, obiektów mostowych, ekranów akustycznych, systemów odwodnienia oraz pozostałej infrastruktury.

Równolegle prowadzone są postępowania związane z wyborem nowych operatorów Miejsc Obsługi Podróżnych oraz przygotowaniem utrzymania całej trasy po zakończeniu koncesji.

Zakończenie koncesji oznacza jedną z największych zmian na polskiej sieci drogowej w ostatnich latach. Dla kierowców samochodów osobowych będzie to przede wszystkim koniec opłat na odcinku Katowice–Kraków oraz swobodniejszy przejazd bez zatrzymywania się przed bramkami.

W kolejnych latach kluczowym wyzwaniem pozostanie jednak rozbudowa autostrady A4. Przy stale rosnącym natężeniu ruchu inwestycja ma poprawić przepustowość jednej z najbardziej obciążonych tras w kraju i zwiększyć komfort podróżowania między Górnym Śląskiem a Małopolską.