Cmentarz pechnicki botanicznie i geologicznie

Czwarta tegoroczna wycieczka zaliczona. Tym razem nasze grono wzbogaciło się o nowego uczestnika. Odbyliśmy krótki, łącznie około ośmiokilometrowy spacer po Jaworznie. Na początku był cmentarz pechnicki. Potem lewy brzeg Białej Przemszy od Długoszyna po ulicę Batorego. W końcu przez Wapniówkę weszliśmy w Szczakową. Oznacza to, że zebrało się materiału na trzy kolejne artykuły. Oczywiście o ile w międzyczasie nie trafi się coś lepszego. Tak czy owak będą kolejne cztery fotoreportaże na Wędrówkach z Grzegorzkiem. Na początku będzie cmentarz Pechnicki.

Zanim wejdziemy na właściwą nekropolię, musimy przejść przez miejsce wiecznego spoczynku żołnierzy radzieckich. Ich kwatery pokrywa zielony kobierzec. Dominuje ubiorek wiecznie zielony – Iberis sempervirens. To gatunek z rodzimy kapustowatych rodzimy dla flory południa Europy. Sporadycznie pojawia się rozchodnik ościsty – Petrosedum rupestre. Wygląda egzotycznie, ale jest rodzimy dla flory naszego kraju. Najliczniej pojawia się w środkowej części Polski zachodniej. Moją szczególną uwagę przykuł zimozielony berberys o płożących się pędach. Jego liście mają nieliczne kolce, ciemnozieloną górę i biały spód. Najbliżej mu do gatunku berberys sinawy, który jest rodzimy dla flory Chin. Poza tym zauważyłem jałowca płożącego rodzimego dla flory Ameryki Północnej. W tego kontynentu są również posadzone tutaj żywotniki zachodnie. Na ich pniach pojawił się żółty nalot porostu z rodzaju jaskrawiec oraz kępki sinozielonego obrostu Physcia adscendens.

Cmentarz jako taki także obeszliśmy w miarę uważnie. Tutaj pozwolę sobie przypomnieć, że w ramach naszych wędrówek odwiedzając takie miejsca mamy następujące priorytety. Po pierwsze, traktujemy go jako rodzaj ekspozycji geologicznej pod otwartym niebem. Po drugie, jest to dla nas salon sztuki sepulkralnej. Po trzecie, jest to dla nas ogród botaniczny no i w końcu po czwarte, jest to również nekropolia. Tutaj w części botanicznej wciąż można podziwiać mogiły oplecione kwitnącymi i owocującymi bluszczami. Drzew jest mało. Są brzozy, jesiony, topole oraz kasztanowiec o lepkich pączkach. Oznacza to, że przedwiośnie blisko. Bardzo ciekawy jest mur. Od strony wschodniej pokrywają go mchy. Dominuje szurpek odrębny – Orthotrichum anomalum posiadający liczne sporogony. Pomiędzy nimi trafiła się sinozielona kępka strzechwowca poduszkowego – Dryptodon pulvinatus. Jednakże najciekawszy jest przepadek licznego tutaj skalniczka siwego. Jego listki z racji suszy były bardzo ściśnięte. Ten gatunek mchu jest w zasięgu naszych mediów nader liczny, ale tutaj wytwarzał sporogony. Do tej pory osobiście widziałem je jedynie w Chrzanowie a nowy uczestnik naszych wycieczek w Oświęcimiu. Zawsze było to siedlisko wyjątkowo trudne do życia, niepiaszczyste.

Idąc wzdłuż cmentarnego muru od strony ulicy Grunwaldzkiej warto przyjrzeć się niektórym z tutejszych kamieni. To próbki lokalnych formacji triasowych. Między innymi wyróżnił się fragment wapienia krynoidowego zbudowanego niemalże w całości z członów liliowców. Trafił się kawałek wapienia z małżami z gatunku Plagiostoma striatum. Właściwie to widać było tylko wygładzone ośródki ich muszli. Bodajże najciekawsze są kamienie zawierające fragmenty kości długich morskiej „gadziny”, zapewne przedstawicieli rodzaju Nothozaurus. Kolejnym kamieniem godnym uwagi był ten, którego powierzchnię pokrywały prawie współczesne nacieki grzybkowate. Jest też kawałek wapienia komórkowego. Dla tej ekspozycji geologicznej jeszcze tutaj wrócę, bo teraz było mało czasu.

PS Piąta tegoroczna wycieczka odbędzie się dopiero w sobotę 14 marca 2026