Prawo jazdy po 65. roku życia. Czy seniorzy będą musieli przechodzić badania?

Wokół nowych unijnych przepisów dotyczących praw jazdy pojawiło się wiele informacji o obowiązkowych badaniach lekarskich seniorów i automatycznej utracie uprawnień po 65. roku życia. W rzeczywistości przepisy nie przewidują takiego rozwiązania. Wiek kierowcy sam w sobie nie będzie powodem do odebrania prawa jazdy.

Nowa unijna dyrektywa dotycząca praw jazdy daje państwom członkowskim możliwość wprowadzenia częstszych kontroli zdrowia kierowców, którzy ukończyli 65 lat. Polska będzie mogła zdecydować się m.in. na skrócenie okresu ważności dokumentu, częstsze badania, samoocenę stanu zdrowia czy dodatkowe kursy.

Nie oznacza to jednak, że każdy kierowca po 65. urodzinach będzie musiał wymieniać prawo jazdy co pięć lat. Ostateczne zasady ustali polski ustawodawca.

Co ważne, skrócenie ważności dokumentu będzie mogło nastąpić przy jego odnowieniu. Nie będzie więc sytuacji, w której kierowca traci uprawnienia automatycznie w dniu 65. urodzin.

Państwa Unii Europejskiej mają czas na przygotowanie krajowych przepisów do 26 listopada 2028 roku. Nowe zasady mają być stosowane od 26 listopada 2029 roku.

W 2026 roku nie obowiązują więc powszechne badania lekarskie dla wszystkich kierowców seniorów. Samo ukończenie 65, 70 czy 80 lat nie powoduje również wygaśnięcia prawa jazdy.

Osobną kwestią jest wymiana bezterminowych praw jazdy wydanych przed 19 stycznia 2013 roku. Ten proces obejmie wszystkich kierowców, niezależnie od ich wieku.

Wymiana dokumentów będzie przeprowadzana w latach 2028-2033. Sam fakt wymiany blankietu nie będzie oznaczał konieczności ponownego zdawania egzaminu. Co do zasady nie będzie też potrzeby przedstawiania nowego orzeczenia lekarskiego, jeśli wcześniej nie wprowadzono ograniczeń zdrowotnych.

Obecnie w Polsce nie ma górnej granicy wieku, do której można prowadzić samochód. O możliwości bezpiecznego kierowania decyduje przede wszystkim stan zdrowia i sprawność kierowcy.

Podczas badań lekarz może ocenić między innymi wzrok, słuch, sprawność ruchową, układ krążenia, choroby neurologiczne, cukrzycę, bezdech senny czy funkcje poznawcze. Znaczenie może mieć także wpływ przyjmowanych leków na zdolność prowadzenia samochodu.

Sama choroba nie oznacza jednak automatycznej utraty prawa jazdy. W zależności od sytuacji lekarz może dopuścić kierowcę do prowadzenia pojazdu, zastosować ograniczenia albo skrócić okres ważności uprawnień.

Starszy kierowca może zostać skierowany na badania, jeśli pojawią się uzasadnione wątpliwości dotyczące jego zdrowia. Uprawnienia mogą również zostać cofnięte z powodów, które dotyczą wszystkich kierowców, takich jak prowadzenie po alkoholu, przekroczenie limitu punktów karnych czy rażące naruszenie przepisów.

Oznacza to, że 65. rok życia nie będzie automatyczną granicą dla kierowców. Unijne przepisy dają Polsce możliwość wprowadzenia dodatkowych kontroli, ale nie nakazują odbierania uprawnień seniorom.

Eksperci zwracają jednocześnie uwagę, że wraz z wiekiem może pogarszać się wzrok, słuch i czas reakcji. Dlatego regularna ocena sprawności może zwiększać bezpieczeństwo na drogach. Najważniejsze jest jednak rzeczywiste przygotowanie kierowcy do prowadzenia samochodu, a nie sama data urodzenia.