System kaucyjny czekają zmiany. Nowe opakowania mają dołączyć od 2027 roku

System kaucyjny w Polsce może w najbliższych latach objąć kolejne rodzaje opakowań. Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianami, które mają zwiększyć liczbę pojemników podlegających zwrotowi i ułatwić odzyskiwanie surowców.

Obecnie kaucja obowiązuje przy zakupie plastikowych butelek o pojemności do 3 litrów, metalowych puszek do 1 litra oraz szklanych butelek wielorazowego użytku do 1,5 litra. Resort uważa jednak, że system powinien zostać rozszerzony o kolejne kategorie opakowań.

Największe szanse na objęcie systemem mają opakowania wielomateriałowe, czyli między innymi kartony po mleku, sokach oraz napojach roślinnych. Są one produkowane z połączenia papieru, tworzyw sztucznych i cienkiej warstwy aluminium.

Drugą grupą są jednorazowe butelki szklane. Chodzi między innymi o opakowania po piwie, wodzie mineralnej, napojach gazowanych, winie czy popularnych „małpkach”, które obecnie nie podlegają zwrotowi w ramach systemu kaucyjnego.

Pierwsze rozstrzygnięcia dotyczące rozszerzenia systemu miały zostać podjęte jeszcze przed wakacjami. Ostatecznie ministerstwo zdecydowało o wydłużeniu prac i przesunięciu rozmów na drugą połowę roku.

Powodem są przygotowania, których wymagają zmiany po stronie producentów, sklepów, firm zajmujących się recyklingiem oraz operatorów obsługujących system kaucyjny. Resort podkreśla, że tak duża reforma wymaga odpowiedniego czasu na wdrożenie.

Sieci handlowe przyznają, że rozszerzenie systemu będzie oznaczało konieczność zmian organizacyjnych i logistycznych. W części sklepów potrzebna będzie modernizacja lub wymiana automatów przyjmujących opakowania.

Niektóre sieci deklarują jednak, że ich urządzenia już dziś są przystosowane do odbioru dodatkowych rodzajów opakowań, w tym szkła jednorazowego. Mimo to branża podkreśla, że pełne dostosowanie całego rynku nie nastąpi z dnia na dzień.

Według obecnych założeń nowe opakowania mogłyby zacząć pojawiać się w systemie kaucyjnym od 2027 roku. Ostateczny termin pełnego wdrożenia zmian w całym kraju wyznaczono na 1 stycznia 2029 roku.

Do tego czasu sklepy oraz operatorzy mają przygotować infrastrukturę potrzebną do obsługi nowych kategorii opakowań.

Ministerstwo chce również rozwiązać problem miejscowości, w których mieszkańcy płacą kaucję przy zakupie napojów, ale nie mają możliwości zwrotu opakowań w pobliżu miejsca zamieszkania.

Docelowo obowiązek odbioru opakowań kaucyjnych ma objąć wszystkie sklepy, niezależnie od ich powierzchni. Ma to zapewnić łatwiejszy dostęp do punktów zwrotu zarówno w dużych miastach, jak i mniejszych miejscowościach.

Przedstawiciele rynku opakowań i handlu zwracają uwagę, że szczególnie dużym wyzwaniem będzie włączenie do systemu jednorazowych butelek szklanych. Wymagają one innego transportu, magazynowania i sposobu obsługi niż opakowania przyjmowane obecnie.

Choć kierunek zmian wydaje się przesądzony, tempo ich wdrażania będzie zależało od gotowości całego rynku do obsługi nowych obowiązków.