Wystawa „Oczy i uszy bezpieki”

Historia nie lubi białych plam, a PRL nie był tak zabawny jak w filmach Barei.
Ciemne strony komuny prezentuje Muzeum Miasta Jaworzna na wystawie „Oczy i uszy bezpieki”.
Wykorzystując materiały operacyjne Służby Bezpieczeństwa relacjonuje metody inwigilacji za pomocą środków technicznych, tajnej obserwacji, dokumentacji fotograficznej, perlustracji korespondencji i podsłuchów w latach 1956 -1989.
Wystawę przygotowało Biuro Edukacji Publicznej katowickiego oddziału IPN.



Inwigilację prowadziły piony centrali MSW.
Biuro „B” prowadziło obserwacje, Biuro „T” wykorzystywało technikę operacyjną , Biuro „W" inwigilowało korespondencję , za szyfry odpowiadało Biuro „A”.
Metody śledcze wymuszające zeznania a więc bicie i tortury kończyły się wielokrotnie śmiercią inwigilowanych (w języku Służby Bezpieczeństwa zwanych „figurantami”)
Wiedza o życiu „figurantów” wykorzystywana była do nacisku i szantażu przy pozyskiwaniu agentury.
Przez cały czas istnienia SB MSW pracowało w jej pionach centralnych od 1000 do 2400 funkcjonariuszy.
Pod zarzutami działalności antypaństwowej inwigilowano opozycjonistów, dostojników kościelnych, dyplomatów placówek zagranicznych, dziennikarzy, nie pomijano również zwykłych obywateli.

Inwigilujący funkcjonariusze byli głęboko zakonspirowani. Oficjalnie byli pracownikami instytucji cywilnych, śledzili z tzw. „lokali konspiracyjnych”, wyglądających jak mieszkania prywatne czy zakłady rzemieślnicze. Do obserwacji wykorzystywali podsłuch i aparaty fotograficzne.
W kamuflażu posługiwali się metodami rodem z filmu i teatru. Poddawali metamorfozie twarz i całą sylwetkę, przyklejając sztuczne wąsy, brody i peruki i korzystając ze sztucznych garbów i sztucznych ciąż. Przyodziewali ubrania pracowników MO, WP, PLL „Lot”, PKP, gazowni i elektrowni. Wiedzę zdobywali na odpowiednich kursach.

Śledzono z tzw. punktów zakrytych, mieszczących się w pobliżu lokali „figurantów”. Obserwowano z samochodów, które podlegały ciągłym zmianom, poprzez wymianę numerów rejestracyjnych, zawieszanie maskotek czy zmianę wyglądu kierowcy.
SB nagminnie wykorzystywało samochody z szatniami ruchomymi, wyposażonymi w podręczną garderobę, służącą do zmiany wyglądu śledzących funkcjonariuszy.

Ci mogli również podążać pieszo za „figurantem” Pierwszy wywiadowca szedł za „figurantem", a drugi po przeciwnej stronie ulicy. Pozostali za nimi zwracając uwagę na tzw. kontr-obserwację.
Wywiadowcy wykorzystywali do kontaktu między sobą znaki niewerbalne.
Dotknięcie głowy oznaczało, że „figurant” wyszedł, but poprawiano gdy „figurant” oglądał się do tyłu. Śledzono wszędzie, w restauracji, kinie, teatrze. Piony operacyjne miały również inwigilujących samych wywiadowców. Do ich działań należała ocena sposobu pracy inwigilujących.

Posługiwano się miniaturowym sprzętem. Aparaty fotograficzne miały wymiary 1/7 portfela lub 1/2 długopisu. Ukrywano je w płaszczach, maskując obiektyw guzikiem, kamuflowano w męskich parasolach i damskich kosmetyczkach.
Podsłuchiwano w pomieszczeniach, telefonach, śledzono telegrafy i dalekopisy, korespondencję prywatną i służbową.
Pchły umieszczano w mieszkaniach prywatnych, placówkach dyplomatycznych, hotelach, kuriach biskupich. Praktycznie można było śledzić wszystkich i wszędzie.

Sceny niczym z kiczowatego filmu szpiegowskiego. Rzecz jednak w tym, że chodziło o życie realnych osób. Warto wiedzieć jak rzeczywiście funkcjonował ten system, nie poddając się jedynie zachwytowi nad filmami Barei.

UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.[hana-flv-player video="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/38/37.flv" height="auto" description="" player="2" autoload="true" autoplay="false" loop="false" autorewind="true" splashimage="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/38/37.jpg" /]