Co to są wskaźniki biologiczne do autoklawu i do czego służą?

Każda osoba, która kiedykolwiek miała styczność z procesem kontroli sterylizacji, doskonale wie, jak ważnym elementem całego procesu są wskaźniki biologiczne wykorzystywane w kontekście autoklawu. Takie urządzenie jest zaawansowane technicznie, co oznacza, że - jak każde - może podlegać awariom i nie jest wolne od błędów. Regularna kontrola parametrów umożliwia zweryfikowanie, czy zachowano wszystkie warunki cyklu, czy praca została zakończona i czy jej efekty spełniają wymagania. Temu właśnie służą odpowiednie wskaźniki biologiczne do autoklawu.

1. Chemiczne i biologiczne wskaźniki do autoklawu

2. Jak korzystać ze wskaźników biologicznych?

3. Odczytywanie i postępowanie ze wskaźnikiem kontrolnym

Wskaźniki biologiczne do autoklawu są wykorzystywane przy kontroli sterylizacji parą wodną - najczęściej stosowanej formie sterylizacji. Cały proces przeprowadzany jest w hermetycznej, próżniowej komorze. Aby mieć pewność, że proces sterylizacji przebiegł poprawnie, a sprzęt poddawany sterylizacji jest bezpieczny, należy przeprowadzić kontrolę. Więcej o tym procesie przeczytasz poniżej.

Chemiczne i biologiczne wskaźniki do autoklawu

Po zakończeniu procesu sterylizacji parą wodną stosuje się odpowiednie wskaźniki, dostarczające informacje na temat tego, czy zrealizowano prawidłowy czy nieprawidłowy proces sterylizacji. Istnieje kilka grup takich wskaźników.

Wskaźniki fizyczne

Pierwszą grupą wskaźników są wskaźniki fizyczne, znajdujące się w samym autoklawie i uruchamiane przez użycie najczęściej stosowanego programu. Na bieżąco monitorują i wskazują one parametry procesu - w przypadku sterylizacji parą wodną będzie to przede wszystkim czas i temperatura - dostarczając bieżącą informację o potencjalnych problemach. Trzeba natomiast zaznaczyć, że nie są one w stanie wykryć błędów i przyczyn nieskutecznej sterylizacji we wsadzie.

Wskaźniki biologiczne

Zawierają starannie wyselekcjonowane szczepy bakterii wysoce odpornych na czynnik sterylizujący, dzięki czemu można bezpośrednio przekonać się o skuteczności procesu zachodzącego w autoklawie. Informacje uzyskuje się po inkubacji wskaźnika biologicznego.

Wskaźniki chemiczne

Są to specjalne substancje umożliwiające wysłanie jednorazowo informacji o skuteczności procesu sterylizacji. Po osiągnięciu wskazanych parametrów zmieniają one barwę, dzięki czemu informacja zwrotna jest uzyskiwana natychmiast po zakończeniu procesu.

Jak korzystać ze wskaźników biologicznych?

Omawiane wskaźniki biologiczne są najbardziej wiarygodnym sposobem monitorowania sterylizacji, gdyż dostarczają informacji o bezpośredniej skuteczności procesu względem organizmów wysoko odpornych. Niestety, na wynik takiej analizy trzeba poczekać - od 24 godzin do 7 dni.

Odczytywanie i postępowanie ze wskaźnikiem kontrolnym

Czas, w którym możliwe jest odczytanie wyników, jest uzależniony od rodzaju wskaźnika. Po 24 godzinach można odczytać wskaźniki fiolkowe, a po 7 dniach inkubacji zweryfikować wynik przy tradycyjnym wskaźniku do posiewu.