Duża podwyżka opłaty cukrowej. Nowe stawki już od 2027 roku

Rząd przyjął projekt zmian w przepisach dotyczących tzw. opłaty cukrowej. Jeśli nowe regulacje zostaną uchwalone, od 1 stycznia 2027 roku wyższe stawki obejmą między innymi słodzone napoje, energetyki, koncentraty oraz część produktów sprzedawanych jako suplementy diety.

Największa zmiana dotyczy opłaty związanej z kofeiną i tauryną. Obecnie wynosi ona 10 groszy za litr, natomiast po zmianach ma wzrosnąć do 1 zł. Oznacza to dziesięciokrotną podwyżkę tej części opłaty.

Zmienić mają się również pozostałe stawki. Opłata za napoje zawierające do 5 g cukru w 100 ml lub substancję słodzącą wzrośnie z 50 do 70 groszy za litr. Za każdy gram cukru powyżej tego poziomu stawka zwiększy się z 5 do 10 groszy. Maksymalna opłata za litr napoju zostanie natomiast podniesiona z 1,20 zł do 1,80 zł.

Opłata obejmie więcej produktów

Projekt przewiduje także rozszerzenie katalogu produktów objętych daniną. Nowe przepisy mają dotyczyć wszystkich koncentratów, niezależnie od ich postaci. W ich przypadku przewidziano stawkę 3 zł za litr lub kilogram.

Zmiany obejmą również część suplementów diety w formie napojów i wysoko słodzonych syropów. Wyłączone mają zostać produkty w opakowaniach o pojemności do 200 ml.

Opłatą mają zostać objęte także niektóre napoje zawierające co najmniej 20 proc. soku. Chodzi o produkty, które mają nie więcej niż 5 g cukru w 100 ml, ale jednocześnie zawierają substancje słodzące, kofeinę lub taurynę.

Rząd tłumaczy, że zmiany mają między innymi ograniczyć możliwości omijania opłaty poprzez modyfikowanie składu produktów. Projekt zakłada również dostosowanie stawek do zmian cen, jakie nastąpiły od wprowadzenia opłaty cukrowej w 2020 roku.

Wyższe ceny napojów?

Podwyżka może przełożyć się na ceny produktów, choć jej rzeczywisty poziom będzie zależał od decyzji producentów i sprzedawców. W rządowych wyliczeniach przyjęto, że przedsiębiorcy mogą przenieść część dodatkowych kosztów na klientów.

Według szacunków przedstawionych w Ocenie Skutków Regulacji cena 330-mililitrowego napoju gazowanego zawierającego cukier i kofeinę mogłaby wzrosnąć o około 15,1 proc. W przypadku półlitrowego napoju energetycznego z zawartością soku wzrost oszacowano na 16,6 proc., a koncentratu na 18,8 proc.

Są to jednak wyliczenia modelowe. Ostateczny wpływ nowych przepisów na ceny będzie zależał od tego, w jakiej części dodatkowe koszty poniosą przedsiębiorcy, a w jakiej zostaną one przeniesione na konsumentów.

Pieniądze mają trafić na ochronę zdrowia

Według rządowych szacunków zmiany mogą zwiększyć wpływy z opłaty o około 1,5 mld zł rocznie. Środki mają zasilać Narodowy Fundusz Zdrowia i być wykorzystywane między innymi na profilaktykę, edukację zdrowotną oraz działania związane z chorobami powiązanymi z nieprawidłowymi nawykami żywieniowymi.

Nowelizacja jest kolejną próbą podniesienia opłaty cukrowej. Podobne rozwiązania zostały zawetowane przez prezydenta w grudniu 2025 roku. Obecny projekt trafi teraz do dalszych prac parlamentarnych.

Jeżeli przepisy zostaną przyjęte w proponowanym kształcie, nowe stawki zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku.