Nowe zasady stażu pracy. Od 1 maja zmiany w firmach prywatnych. Pracownicy mogą zyskać więcej urlopu

Osoby, które przez lata pracowały na umowach zlecenia albo prowadziły działalność gospodarczą, zyskują nowe możliwości. Od 1 maja także prywatni pracodawcy powinni uwzględniać zaświadczenia z ZUS potwierdzające okresy pracy inne niż etat. Dla wielu pracowników może to oznaczać dłuższy urlop, wyższe dodatki albo lepszą pozycję przy rekrutacji.

Od 1 stycznia 2026 roku dokumenty mogli składać pracownicy w sektorze publicznym. Teraz przyszedł czas na osoby, które pracują w przedsiębiorstwa prywatnych. Dotyczą one przede wszystkim osób, które do tej pory miały za sobą wiele lat aktywności zawodowej, ale formalnie nie mogły wykazać jej jako stażu pracy w rozumieniu pracowniczym. Chodzi m.in. o prowadzenie firmy, pracę na zleceniu czy współpracę z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. 

Do tej pory osoba prowadząca własną firmę przez kilkanaście czy nawet kilkadziesiąt lat mogła mieć problem z wykazaniem stażu pracy przy zatrudnieniu na etacie. Podobnie było z osobami, które przez długi czas pracowały na podstawie umów cywilnoprawnych. Nowe zasady mają to zmienić.

Zaświadczenie z ZUS może być ważne nie tylko przy staraniu się o pracę, ale również już po zatrudnieniu. Pracownik, który udokumentuje dłuższy staż, może zyskać na przykład prawo do wyższego wymiaru urlopu. W niektórych przypadkach może to też wpłynąć na dodatki stażowe albo inne świadczenia związane z zatrudnieniem.

Cała procedura zaczyna się po stronie pracownika lub osoby zainteresowanej. To ona musi wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o potwierdzenie stażu pracy. Wniosek składa się elektronicznie. Po jego rozpatrzeniu ZUS wydaje zaświadczenie, które można przekazać pracodawcy.

ZUS wydaje takie zaświadczenia w ciągu siedmiu dni, o ile sprawa nie wymaga dodatkowej weryfikacji. Dokument trafia na profil elektroniczny osoby składającej wniosek. Następnie można go przesłać pracodawcy w formie pliku PDF lub przekazać na nośniku danych.

Ważne jest jednak to, że nie każda umowa zlecenia automatycznie zwiększy staż pracy. ZUS potwierdza te okresy, za które były odprowadzane składki. Nie dotyczy to np. studentów, którzy pracowali na zleceniu, ale z racji swojego statusu nie mieli opłacanych składek na ubezpieczenia społeczne.

Do stażu mogą zostać zaliczone między innymi okresy prowadzenia działalności gospodarczej, pracy na umowie zlecenia ze składkami, współpracy przy działalności gospodarczej, a także niektóre okresy korzystania z ulg dla początkujących przedsiębiorców. Zmiany nie wpływają natomiast na wysokość emerytur i rent, bo w tym przypadku składki są już uwzględniane przy obliczaniu świadczeń.

Zainteresowanie nowym rozwiązaniem jest bardzo duże. Jak wynika z informacji przekazanych przez przedstawicielkę ZUS, w całej Polsce wydano już ponad milion zaświadczeń potwierdzających staż pracy, a liczba złożonych wniosków przekroczyła 600 tysięcy.