Setki milionów złotych czekają w ZUS. Wielu uprawnionych nie zgłasza się po środki

Na kontach Zakład Ubezpieczeń Społecznych pozostają setki milionów złotych, po które nikt się nie zgłasza. Nie dlatego, że brakuje uprawnionych, lecz dlatego, że wielu Polaków nie ma świadomości, iż te środki w ogóle istnieją i mogą zostać wypłacone.

Z danych przytaczanych przez Dziennik Gazetę Prawną wynika, że w latach 2020–2024 zmarło ponad 42 tysiące osób posiadających subkonto emerytalne. W tym samym czasie wypłaty zrealizowano jedynie w nieco ponad 8 tysiącach przypadków. Oznacza to, że zdecydowana większość środków nie trafiła do rodzin zmarłych.

Kwoty są znaczące. Łączna wartość zgromadzonych pieniędzy sięgnęła w tym okresie blisko 940 mln zł. Z tego około 660 mln zł nadal pozostaje w systemie, niewypłacone mimo obowiązujących przepisów.

Prawo przewiduje, że środki z subkonta podlegają dziedziczeniu. Po śmierci ubezpieczonego mogą trafić do wskazanych osób lub spadkobierców. Problem pojawia się jednak w praktyce. Jeśli właściciel konta nie wskazał wcześniej uprawnionych, instytucja nie ma podstaw, by samodzielnie ustalić, komu należą się pieniądze ani kogo o nich poinformować.

W efekcie system działa sprawnie tylko wobec tych, którzy wiedzą, że powinni złożyć odpowiedni wniosek. Pozostali często nawet nie podejmują próby odzyskania środków.

Subkonta w ZUS dotyczą głównie osób urodzonych po 1968 roku, a także części starszych ubezpieczonych, którzy byli członkami otwartych funduszy emerytalnych. To oznacza, że skala zjawiska może w przyszłości jeszcze wzrosnąć.

Jak wskazują eksperci cytowani przez dziennik, problem nie dotyczy samego prawa, lecz jego funkcjonowania w praktyce. Brakuje systemowego informowania obywateli o przysługujących im środkach. Tymczasem obecnie nie są planowane zmiany przepisów w tym zakresie.