Zasiłek pogrzebowy po zmianach. 7 tys. zł to nie koniec

Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7 tys. zł. To pierwsza podwyżka tego świadczenia od 13 lat. Na tym jednak zmiany się nie kończą. Rodziny osób zmarłych mogą liczyć na uproszczenie procedur, szybszą wypłatę pieniędzy oraz dodatkową pomoc w przypadku wyjątkowo wysokich kosztów pochówku. Od 2027 roku planowane jest także uruchomienie elektronicznego systemu dla zakładów pogrzebowych.

Przez wiele lat zasiłek pogrzebowy wynosił 4 tys. zł. Od początku 2026 roku świadczenie zostało podniesione do 7 tys. zł. Oznacza to wzrost o 3 tys. zł.

Wraz z podwyżką wprowadzono także mechanizm waloryzacji. Świadczenie będzie mogło zostać zwiększone w przypadku odpowiednio wysokiego wzrostu cen. Warunkiem uruchomienia waloryzacji jest przekroczenie przez inflację poziomu 5 proc.

Zmiana ma ograniczyć ryzyko ponownego wieloletniego zamrożenia wysokości zasiłku, podczas gdy koszty pogrzebów będą rosły.

7 tys. zł nie zawsze wystarcza na pokrycie wszystkich wydatków związanych z pochówkiem. Szczególnie wysokie koszty mogą pojawić się w nietypowych sytuacjach, np. przy sprowadzeniu ciała osoby zmarłej z zagranicy.

W takich przypadkach możliwe jest ubieganie się o zasiłek celowy z pomocy społecznej na pokrycie uzasadnionych i udokumentowanych kosztów pogrzebu. Pomoc może być przyznana także wtedy, gdy rodzina otrzymała już standardowy zasiłek pogrzebowy.

Co ważne, w opisanych przypadkach dodatkowe wsparcie nie jest uzależnione od kryterium dochodowego.

Zmiany dotyczą również samej procedury. Ustawowy termin wypłaty zasiłku pogrzebowego został skrócony z 30 do 14 dni. Według danych przedstawionych przez ZUS średni czas oczekiwania na wypłatę wynosi obecnie około 9 dni.

Ograniczono również liczbę dokumentów, które musi dostarczyć rodzina. Część informacji potrzebnych do rozpatrzenia wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych może pozyskać bezpośrednio z Urzędu Stanu Cywilnego.

To rozwiązanie ma ograniczyć formalności, które w krótkim czasie po śmierci bliskiej osoby mogą być dodatkowym obciążeniem dla rodziny.

Przepisy uregulowały także udział zakładów pogrzebowych w procedurze ubiegania się o świadczenie. Mogą one przekazywać dokumenty do ZUS w imieniu osoby organizującej pogrzeb.

Możliwy jest również podział wypłaty zasiłku. Część pieniędzy może zostać przekazana bezpośrednio zakładowi pogrzebowemu na pokrycie kosztów pochówku, a pozostała kwota trafić do osoby, która organizuje pogrzeb.

ZUS poinformował, że od początku 2026 roku zarejestrowano już blisko 8 tys. takich podzielonych wypłat.

Kolejny etap zmian ma rozpocząć się w 2027 roku. ZUS zapowiedział uruchomienie specjalnego systemu elektronicznego dla zakładów pogrzebowych.

Za jego pośrednictwem mają być przekazywane wnioski o zasiłek pogrzebowy oraz informacje potrzebne do obsługi świadczenia. Celem jest dalsze skrócenie procedury i ograniczenie liczby dokumentów, które muszą przechodzić między rodziną, zakładem pogrzebowym i ZUS.

Przy tworzeniu systemu mają zostać uwzględnione również uwagi branży pogrzebowej dotyczące obecnych formularzy. Jednym z problemów jest formularz Z-12, który według przedstawicieli branży nie zawiera wszystkich potrzebnych informacji.

Podwyższenie świadczenia oznacza również większe wydatki z budżetu. Na wypłatę zasiłków pogrzebowych w 2026 roku zaplanowano 2,6 mld zł.

Pierwsze dane ZUS pokazują skalę zainteresowania świadczeniem po zmianie jego wysokości. Od 1 stycznia do 11 maja 2026 roku do Zakładu wpłynęło ponad 115,6 tys. wniosków. Wypłaty w tym okresie przekroczyły 859 mln zł.

Podczas sejmowej podkomisji dyskutowano również o problemach związanych z funkcjonowaniem cmentarzy. Jednym z tematów były opłaty za miejsca pochówku oraz sytuacja grobów po upływie 20 lat.

Problem dotyczy szczególnie osób samotnych, bezdomnych oraz przypadków, gdy pogrzeb został zorganizowany przez gminę i nie ma bliskich, którzy mogliby później zajmować się grobem i ponosić związane z nim opłaty.

Przedstawiciele branży pogrzebowej wskazują na potrzebę kompleksowej zmiany przepisów dotyczących cmentarzy i chowania zmarłych. Obowiązująca ustawa pochodzi z 1959 roku. Kwestie te należą jednak do kompetencji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Najważniejsza informacja jest prosta: od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7 tys. zł. Jednocześnie zmieniły się zasady obsługi świadczenia. Wypłata ma następować szybciej, część dokumentów można pozyskać bezpośrednio z rejestrów państwowych, a zakład pogrzebowy może uczestniczyć w procedurze.

W szczególnie kosztownych przypadkach możliwe jest również dodatkowe wsparcie z pomocy społecznej. W 2027 roku planowane jest natomiast uruchomienie elektronicznego systemu dla zakładów pogrzebowych.

Zmiany dotyczące zasiłku pogrzebowego są więc częścią szerszych prac nad uproszczeniem formalności związanych z pochówkiem. Równolegle pojawiają się postulaty dotyczące uporządkowania przepisów regulujących funkcjonowanie polskich cmentarzy.