Kontrole źródeł ciepła przyspieszają. Właściciele domów i mieszkań pod lupą

Właściciele mieszkań i domów muszą liczyć się z tym, że w najbliższych miesiącach częściej niż dotąd mogą zapukać do nich inspektorzy. To efekt przepisów obowiązujących od 2023 r., które ujednoliciły zasady dotyczące świadectw charakterystyki energetycznej i kontroli systemów grzewczych. Regulacje te mają poprawić efektywność energetyczną budynków w Polsce oraz dostosować krajowe prawo do unijnych standardów.

Świadectwo energetyczne – dokument, którego nie można zignorować

Obowiązek posiadania aktualnego świadectwa energetycznego dotyczy przede wszystkim właścicieli nieruchomości wystawianych na sprzedaż lub wynajem. Dokument jest ważny przez 10 lat i opisuje m.in. roczne zapotrzebowanie budynku na energię potrzebną do ogrzewania, chłodzenia czy przygotowania ciepłej wody.

Świadectwo musi posiadać każdy budynek oddany do użytkowania po 2009 roku, a także starsze obiekty, jeżeli ich właściciel decyduje się na transakcję sprzedaży lub najmu. W sytuacji, gdy nieruchomość wykorzystywana jest wyłącznie na własne potrzeby, dokument nie jest wymagany – chyba że właściciel planuje wprowadzić ją na rynek.

Średni koszt wykonania audytu, na podstawie którego powstaje świadectwo, wynosi obecnie około 349 zł dla domów jednorodzinnych. Wyższe stawki dotyczą lokali usługowych. Uprawnienia do wystawiania dokumentu mają jedynie osoby i firmy posiadające odpowiednie kwalifikacje budowlane lub specjalizujące się w audytach energetycznych. Brak ważnego świadectwa może skończyć się karą sięgającą nawet 5 tys. zł.

Obowiązkowe przeglądy systemów grzewczych

Nowelizacja przepisów wprowadziła także cykliczne kontrole instalacji grzewczych. Częstotliwość przeglądów zależy od rodzaju i mocy źródła ciepła. Najbardziej rozbudowane systemy muszą być kontrolowane nawet co dwa lata. Właściciele kotłów o niższej mocy mogą spodziewać się wizyty inspektora co trzy, cztery lub pięć lat.

Zaległości w tym zakresie również mogą skutkować sankcjami finansowymi.

Kontrole zgłoszeń do CEEB

Równolegle w całym kraju trwają kontrole dotyczące zgłoszeń do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków. Funkcjonariusze straży miejskiej i urzędnicy sprawdzają, czy właściciele dopełnili obowiązku wpisania źródła ogrzewania do bazy. Brak deklaracji może skończyć się mandatem lub grzywną do 5 tys. zł.

CEEB gromadzi informacje o sposobach ogrzewania budynków i typach stosowanych paliw – zarówno w obiektach mieszkalnych, jak i użytkowych. Deklarację można złożyć elektronicznie, w urzędzie lub drogą pocztową.

Zmiany na 2025 rok: nowe klasy energetyczne budynków

W 2025 r. wchodzą w życie kolejne modyfikacje przepisów. Najważniejszą nowością będzie wprowadzenie klas energetycznych budynków – od A+ do G, na wzór oznaczeń znanych z urządzeń AGD. Klasyfikacja ma ułatwić ocenę jakości energetycznej obiektów oraz ograniczyć zjawisko nierzetelnych, automatycznie generowanych świadectw.

W ogłoszeniach sprzedaży i najmu obowiązkowo pojawią się kluczowe wskaźniki energetyczne, a przy przekazaniu nowego budynku do użytkowania konieczne będzie przedstawienie aktualnego świadectwa.