Szyb Grzegorz w Jaworznie: inwestycja, która gwarantuje przyszłość górnictwa i stabilność energetyczną Polski

Budowa szybu Grzegorz w Zakładzie Górniczym Sobieski to dziś jedna z najważniejszych inwestycji dla funkcjonowania górnictwa w Jaworznie i strategiczny projekt dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. 24 czerwca 2025 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Południowego Koncernu Węglowego S.A. zatwierdziło kolejną fazę przedsięwzięcia – połączenie nowo drążonego szybu z istniejącą infrastrukturą oraz udostępnienie złoża Dąb, kluczowego dla dalszego wydobycia.

Budowa szybu Grzegorz to zwieńczenie planu zapoczątkowanego ponad dwie dekady temu – zakładającego ścisłe powiązanie jaworznickiej kopalni z pobliską elektrownią oraz 4-kilometrowym odcinkiem torów kolejowych. – To kolejny kamień milowy, by kopalnia i elektrownia znów mogły funkcjonować jak naczynia połączone. Gwarancja dostaw węgla z własnych pokładów, a nie z importu, to fundament stabilnej przyszłości energetycznej naszego regionu – podkreśla Wojciech Saługa, Marszałek Województwa Śląskiego.

Ministerstwo Aktywów Państwowych, będące właścicielem PKW, wydało zgodę na budowę nowej pochylni – kluczowego elementu umożliwiającego transport urobku ze złoża Dąb oraz zjazd załogi w rejon eksploatacji. Dzięki temu inwestycja zyskała pełną funkcjonalność i realnie przedłuży życie kopalni.

Efektywność, bezpieczeństwo, stabilność

Jak zaznacza prezes PKW S.A., Wojciech Kamiński, nowa infrastruktura przyczyni się do znaczącego obniżenia kosztów operacyjnych i poprawy efektywności pracy. Dzięki krótszym dojazdom pod ziemią i nowoczesnemu parkowi maszynowemu czas efektywnej pracy górnika może wydłużyć się nawet o 50%, a koszt jednostkowy wydobycia spadnie.

Szyb Grzegorz będzie pełnił funkcje wentylacyjne, wdechowe, a z czasem również transportowe. – To inwestycja, która umożliwia dalsze działanie kopalni nie tylko z technicznego punktu widzenia, ale też społecznego – daje miejsca pracy, stabilność rodzinom i realną alternatywę wobec przedwczesnego wygaszania zakładów – zaznacza Saługa.

Produkcja węgla do 2049 roku

Bez udostępnienia złoża Dąb przyszłość kopalni Sobieski byłaby poważnie zagrożona – zasoby obecnie eksploatowane wyczerpałyby się w ciągu pięciu lat. Nowa inwestycja umożliwia kontynuację produkcji aż do 2049 roku – zgodnie z zapisami Umowy Społecznej dotyczącej transformacji energetycznej. Co więcej, już w najbliższych latach 100% węgla wydobywanego w Jaworznie będzie pochodzić właśnie z tego złoża.

To także uniezależnienie się od kosztownej modernizacji przestarzałych wyrobisk i przeniesienie działalności wydobywczej poza obszary zurbanizowane. Nowe wyrobiska stanowić będą główny szkielet logistyki kopalni w kolejnych dekadach.

Kopalnia i elektrownia – zintegrowany system

Decyzje o rozwoju infrastruktury górniczej w Jaworznie zapadają w kontekście szerszej strategii energetycznej kraju. Wobec niestabilnej sytuacji geopolitycznej, fluktuacji cen surowców i ograniczeń związanych z zieloną energią, lokalne źródła węgla wciąż pozostają filarem bezpieczeństwa energetycznego. Marszałek Saługa oraz prezydent Jaworzna Paweł Silbert podczas ostatniej konferencji zwrócili uwagę, że bez integracji działań górnictwa i energetyki Polska może stracić jeden z ostatnich sprawnych modeli współpracy zakładów paliwowo-energetycznych.

– Ta inwestycja ma ogromne znaczenie nie tylko dla Jaworzna i regionu, ale także dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, wpisując się w odpowiedzialną transformację energetyczną, która łączy rozwój odnawialnych źródeł z utrzymaniem efektywnych mocy węglowych do połowy XXI wieku. Współpraca górnictwa i energetyki w Jaworznie jest kluczowa dla tysięcy miejsc pracy i rozwoju lokalnej gospodarki – mówi Prezydent Miasta Paweł Silbert. – Dziękuję wszystkim zaangażowanym w tę decyzję, w tym stronie społecznej reprezentowanej przez związki zawodowe, które również bardzo starały się o przedłużenie pracy jaworznickiej kopalni. W sytuacji zagrożeń zewnętrznych, ten bezpieczny fundament energetyczny to wielka szansa dla Jaworzna i mieszkańców regionu.

Górnicy z Jaworzna udostępnili nowe złoże

Zobacz galerię

Budowa szybu Grzegorz pokazuje, że inwestowanie w górnictwo – jeśli jest przemyślane i perspektywiczne – może przynosić korzyści zarówno dla zakładu, pracowników, jak i całego systemu energetycznego. – Odejście od węgla jest procesem nieuniknionym, ale musi przebiegać w sposób odpowiedzialny. Nie możemy podejmować decyzji pod wpływem krótkoterminowych wahań nastrojów czy notowań giełdowych. Dziś trzeba inwestować, by móc wygaszać w sposób bezpieczny i przewidywalny – podsumowuje Wojciech Saługa.

Dzięki determinacji górników, wsparciu władz lokalnych i strategicznym decyzjom ministerstwa, Jaworzno zyskuje realną szansę na utrzymanie pozycji ważnego punktu na mapie energetycznej Polski – aż do 2049 roku.