Jaworznicki Obszar Gospodarczy - powracający las i czerwony gęstoporek

Dopiero co, bo w niedzielę 26 lipca, sprawdziłem, co dzieje się na tytułowym obszarze znajdującym się na trawersie sosnowieckiego centrum handlowego. Od strony ulicy zachowano tutaj pasemko lasu. Potem mamy stromą skarpę, a następnie wylesione dno byłej piaskowni. Na pierwszy rzut oka botanicznie szału nie ma. Tym niemniej rozejrzałem się uważnie i jednak natrafiłem na coś godnego uwagi.

Po wyjściu na skraj skarpy byłej piaskowni przed naszymi oczyma otwiera się rozległy płaski teren. W ramach przygotowania go do celów komercyjnych znajdujący się tutaj drzewostan został, stosując się do toku myślenia Kubusia Puchatka, „zniknięty”. Ponieważ pojawił się brak zainteresowania ze strony potencjalnych inwestorów, las rozpoczął w miarę szybki powrót. Tak jak to ma w obyczaju, na początku uruchomił lekką kawalerię powietrzną pod postacią brzóz brodawkowatych. Drzewa tego gatunku są rozproszone na całym obszarze, ale największe skupisko pojawiło się w rejonie skrzyżowania drogi S1 z drogą 79. To zrozumiałe, skoro tutaj swobodny ruch nasion blokują wysokie skarpy. Pomiędzy białym bractwem dość liczna jest czeremcha amerykańska. Sporadycznie pojawia się robinia akacjowa. Jest znikoma ilość rodzimego dębu szypułkowego. Z lekkiej kawalerii powietrznej mamy tutaj jeszcze pewną ilość topoli osiki. Warto jeszcze odnotować rodzimą wierzbę płożącą w odmianie piaskowej. To drobiazg rzadko dorastający powyżej pół metra wysokości. Gatunki obce reprezentuje wierzba kaspijska wyróżniająca się pędami pokrytymi woskowym nalotem oraz bardzo długimi zaostrzonymi liśćmi. Bardzo mało jest tutaj sosny zwyczajnej pomimo istniejącego źródła nasion nad skarpą i zapewne sporego glebowego banku nasion.

Na całym obszarze byłego lasu pozostawiono sporo martwego drewna. Siłą rzeczy jest ono konsumowana przez smakoszy takiego substratu. Większość organizmów z tej grupy ekologicznej prowadzi skryty tryb życia. Tutaj oczywiście zaliczają się larwy wielu owadów. To samo dotyczy grzybów, które przez większość swojego życia nie ujawniają się. Teraz z całą pewnością udało mi się zidentyfikować Na skraju Jaworznickiego Obszaru Gospodarczego gęstoporka cynobrowego. Ta huba była tutaj od zawsze. Wiele stanowisk znajdywałem na cały obszarze JOG-u. Wyróżnia go jaskrawa czerwona a właściwie cynobrowa barwa. Od góry owocnik bywa strefowany. Spodem znajdują się gęste drobne pory. W skali Polski wciąż uchodzi za gatunek rzadki, potencjalnie zagrożony wymarciem, ale nie jest objęty formalną ochroną gatunkową, nawet częściową.

W masie brzozowego zielska sporadycznie pojawiały się kwiaty charakterystyczne dla takich siedlisk. Był jasieniec piaskowy z rodziny dzwonkowatych. Posiada on kuliste niebieskie główki drobnych kwiatów. Był też żółto kwitnący jastrzębiec Lachenala. Posiada on okazałe żółte kwiatostany oraz ulistnioną łodygę. U jej podstawy znajduje się rozetka większych liści. Fioletowo-różowym akcentem jest goździk kartuzek. Tutejsze okazy miały kwiaty żeńskie, co widać było po wyraźnie wystających spomiędzy owłosionych płatków korony dwu znamionach. Całkiem sporo w tej okolicy wyrasta dziurawca zwyczajnego. Z powodu suszy część ich płatków korony jest silnie skręcona, niemalże nitkowata. Jest też driakiew żółta o jasnożółtych kwiatach tworzących główkę na szczycie łodygi. Bliżej drogi S1 spory płat tworzy macierzanka zwyczajna. To aromatyczne zioło ma drobne fioletowe kwiaty oraz owalne listki. Na zakończenie tego przeglądu dwa żółtki. Jest tutaj sporo starca jakubka. Jest też bardzo okazała dziewanna wielkokwiatowa. I to by było na tyle.

PS Piętnasta tegoroczna wycieczka odbędzie się dopiero w sobotę 8 sierpnia 2026.