Pozostały po nich fotografie

Co my, goje - nie Żydzi- wiemy o Żydach. Znamy parę szmoncesów, oglądaliśmy „Skrzypka na dachu”, wiemy co to Holokaust. Niewiele. O losach jaworznickich Żydów wiemy mało, za mało.



Dla poszerzenia tej wiedzy Muzeum Miasta Jaworzna wyprodukowało film po tytułem „Pozostały po nich fotografie”, opisujący losy jaworznickiej społeczności żydowskiej tuż przed wojną do ich deportacji w 1942 roku. Film powstał w ubiegłym roku. Scenarzystą i reżyserem dokumentu jest pracownik muzeum Marcin Jania, dokumentację filmu gromadziła Barbara Stanek, również pracownik muzeum.

Prezentacja filmu odbyła się w Teatrze Sztuk, popołudniem 29 maja, gromadząc liczna publikę.

Pokaz poprzedził koncert piosenek żydowskich w wykonaniu młodych artystów powiązanych z Teatrem Sztuk. Zaprezentowali parę utworów z musicalu „Dawno temu w Odessie” z Teatru Współczesnego we Wrocławiu. Są to kompozycje Aleksandra Brzezińskiego, który osobiście poprowadził zespół towarzyszący. Sztuka jest opowieścią o odeskim syndykacie żydowskich gangsterów. Cóż, widać Żydzi to nie tylko mili, grzeczni, kulturalni i prawi ludzie.
Dwudziestominutowy film rozpoczyna opowieść o jaworznickiej społeczności żydowskiej przed wojną, prezentując dwie jaworznickie wspólnoty żydowskie - niespełna dwutysięczną społeczność w Jaworznie i czterystuosobową społeczność w Szczakowej.

W czasie II wojny światowej eksterminacja w Jaworznie w pierwszym rzędzie dotyczyła właśnie ludności żydowskiej. Jesienią 1940 roku przeprowadzono pierwsze deportacje do przymusowej pracy. Pod koniec maja 1942 roku wywożono jaworznickich Żydów do komór gazowych Auschwitz, część przeprowadzono do getta mieszczącego się na w Pasterniku.

Z początkiem 1943 roku pozostały w Jaworznie oficjalnie dwie rodziny żydowskie, deportowane w sierpniu tegoż roku.

Temat filmu jest trudny i wymagający, jak każdy temat odnoszący się do traumy i ludzkiego nieszczęścia. Musi być w realizacji wyważony i tak zaprezentowany aby uniknąć jakichkolwiek nieporozumień i przemilczeń, dla dobra samego tematu. Wiemy o Żydach tyle, ile sami chcą nam opowiedzieć.

Oficjalnie jaworzniccy Żydzi po tragedii II wojny światowej nigdy do Jaworzna nie powrócili.

Pojawiło się tutaj jedynie paru spośród nich - poszukiwali zakopanej na Pasterniku – tory. Nie odnaleźli.

Jak śpiewają Żydzi „..coś się rodzi, coś przemija, ale pozostaje po nas ślad...”.


UWAGA: Archiwum dyskusji na forum znajdziesz tutaj.[hana-flv-player video="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/39/92.flv" height="auto" description="" player="2" autoload="true" autoplay="false" loop="false" autorewind="true" splashimage="http://www.jaw.pl/wp-content/uploads/archive/video/39/92.jpg" /]