Przy kapliczce w Ciężkowicach. Las i mokradła w Jaworznie poznaj brzozy sosny i rzadki rdest wężownik

Dopiero co, bo 19 czerwca zajrzałem do lasu położonego w okolicy przystanku autobusowego Ciężkowice Kapliczka. Uprzednio byłem tam 18 marca 2025 roku. Wówczas zauważyłem, że w okolicy płynie spory meandrujący strumień stanowiące część zlewni Łużnika. Teraz były tylko suche koryta wypełnione błotnistą mazią. Tu i ówdzie trafiały się kałuże. Tym niemniej okolica jest wciąż zasobna w wodę, o czym świadczy lokalna flora. Więcej oczywiście w swoim czasie w wiadomym moim miejscu w Internecie. Teraz tylko krótka informacja.

W tutejszym drzewostanie wyróżniają się trzy płaty z lokalnie dominującymi gatunkami drzew. To zgrupowanie brzozy brodawkowatej oraz brzozy omszonej. U pierwszego z gatunków biel kory jest bardzo biała. U drugiego kora ma bardziej szary odcień. Poza tym w części wschodniej jest większe zgrupowanie sosny zwyczajnej. Pozostałe gatunki tworzą niewielkie skupiska. Do nich należą klon zwyczajny oraz topola osika. Ta ostatnia osiąga spore rozmiary. Jest jeszcze okazały jesion. Bliżej koryta strumieni trafiają się okazałe olsze czarne, wierzby kruche. Trafił się nawet pojedynczy wiąz szypułkowy. Z drzew stanowiących znikomą domieszkę wyróżniają się lipa drobnolistna, czeremcha zwyczajna, grusza dzika, jarząb pospolity, wierzba krucha oraz dąb szypułkowy. Trafił się również amerykański dąb czerwony. Z drzew iglastych wyróżnia się okazała sosna czarna. Są jeszcze krzewy, z których najważniejsze są dereń świdwa, szakłak pospolity, kalina koralowa, malina, jeżyny, ligustr pospolity oraz wierzba piaskowa.

Każde zbiorowisko roślinne zagęszczają rośliny zielne. Teraz przybliżę niektóre z nich, albowiem pełna lista obecności byłaby równie fascynująca jak przysłowiowe flaki z olejem. Zacznijmy od tego, że jak przystało na teren chronicznie podmokły mamy tutaj trzcinę pospolitą. W suchym korycie na błotnistym placku usadowił się przetacznik bobowniczek. W okolicy wyróżnia się sitowie leśne. Towarzyszy mu sit rozpierzchły. Jest rodzima liana, czyli chmiel zwyczajny. Minąłem poziomkę pospolitą. Ta tutaj była raczej bez szans na owocowanie. Na przestrzeni pod linią energetyczną wyłowiłem pięciornik kurze ziele. Leśne trawy reprezentuje kłosownica leśna. Jest także sporo trzęślicy modrej. Warto przyjrzeć się paprociom. Na początku te o krótkim kłączu. Lokalnie dominuje wietlica samicza. Pojawiła się wietlica czerwonoogonkowa. Jest jeszcze nerecznica samcza. Z gatunków o liściach trzy do czterokrotnie pierzastych wyróżnia się nerecznica krótkoostna. Łuski na jej liściach są jasne, jednobarwne. W partii boru większe połacie tworzy orlica pospolita. Ona rozrasta się z pełzającego kłącza, na końcu którego wyrasta spory liść.

Warto jeszcze przyjrzeć się innym elementom tutejszego ekosystemu. Z porostów wyróżnia się chrobotek szydlasty tworzący rozległe połacie u podstawy pni brzóz brodawkowatych. Z grzybów pasożytniczych na liściach szakłaku pospolitego wyróżnia się stadium ecjalne rdzy wieńcowej owsa. Poza lasem pod linią energetyczną rozwija się zbiorowisko wiązówki błotnej. Na jej liściach wyrasta rdza o łacińskiej nazwie Triphragmidium ulmariae. Ten grzyb atakuje tylko tego żywiciela. Na wspomnianym mokradle wyrasta ponadto komonica błotna. Jest groszek żółty. Jest bukwica lekarska. Trafia się sporo kozłka lekarskiego. Unikatem w skali Jaworzna jest tutaj rdest wężownik. W lesie na liściu chmielu przysiadła spora złocista mucha. Ustaliłem, że to gatunek o łacińskiej nazwie Helina impuncta. Owad uchodzi za gatunek pospolity w skali Polski, ale osobiście widujemy się nieczęsto. Według GBIF owad jest bardzo pospolity w Europie oraz na Madagaskarze.

PS Dwunasta tegoroczna wycieczka odbędzie się dopiero w sobotę 27 czerwca 2026.