Seniorzy stracą prawo jazdy? Unia Europejska podjęła ważną decyzję

Unia Europejska przyjęła nowe wytyczne dotyczące prawa jazdy, które mogą wpłynąć na sposób oceny zdrowia starszych kierowców. Celem zmian jest poprawa bezpieczeństwa na drogach i realizacja unijnej strategii „Wizja Zero”, zakładającej znaczące ograniczenie liczby śmiertelnych wypadków do 2050 roku.

Nowe regulacje nie wprowadzają jednak automatycznego odbierania prawa jazdy seniorom. Państwa członkowskie otrzymają możliwość wprowadzenia dodatkowych wymogów zdrowotnych dla kierowców po ukończeniu 65. roku życia.

Najważniejszą zmianą jest przesunięcie granicy wieku z 50 do 65 lat. To właśnie od tego momentu poszczególne kraje będą mogły skrócić okres ważności prawa jazdy oraz częściej weryfikować stan zdrowia kierowców.

Oznacza to, że po ukończeniu 65 lat kierowcy mogą zostać objęci dodatkowymi badaniami lekarskimi, obowiązkiem składania samooceny zdrowia lub innymi rozwiązaniami mającymi zwiększyć bezpieczeństwo ruchu drogowego. Decyzja o wdrożeniu takich przepisów będzie jednak należała do władz krajowych.

Pierwotne propozycje Komisji Europejskiej zakładały obowiązkowe badania lekarskie co pięć lat dla starszych kierowców. Ostatecznie Parlament Europejski nie poparł rozwiązania, które uzależniałoby możliwość prowadzenia pojazdów wyłącznie od wieku.

Przyjęty kompromis daje państwom członkowskim większą swobodę. Kraje UE będą mogły samodzielnie zdecydować, czy wprowadzić częstsze badania lekarskie dla seniorów oraz jak często będą one przeprowadzane.

Jednocześnie przed wydaniem pierwszego prawa jazdy lub przedłużeniem ważności dokumentu kierowcy nadal będą podlegać ocenie stanu zdrowia. Badania mogą obejmować między innymi wzrok oraz układ krążenia. W niektórych przypadkach możliwe będzie także zastosowanie formularzy samooceny zdrowia.

Zgodnie z nowymi zasadami standardowa ważność prawa jazdy wyniesie 15 lat. W przypadku dokumentów pełniących jednocześnie funkcję dokumentu tożsamości okres ten może zostać skrócony do 10 lat.

Państwa członkowskie otrzymają również możliwość skrócenia ważności prawa jazdy seniorom, nawet do pięciu lat. Takie rozwiązanie ma ułatwić regularną ocenę zdolności do prowadzenia pojazdów w starszym wieku.

Eksperci od bezpieczeństwa ruchu drogowego wskazują, że wraz z wiekiem naturalnie pogarsza się sprawność psychofizyczna. Zmiany dotyczą między innymi szybkości reakcji, jakości widzenia, słuchu oraz zdolności oceny sytuacji na drodze.

Badania pokazują, że po 75. roku życia czas reakcji może być nawet dwukrotnie dłuższy niż u młodszych kierowców. Trudności częściej pojawiają się również podczas oceny pierwszeństwa przejazdu czy odległości od innych uczestników ruchu.

Nie oznacza to jednak, że każdy senior stanowi zagrożenie na drodze. Specjaliści podkreślają, że zdolność do prowadzenia pojazdów powinna być oceniana indywidualnie, a nie wyłącznie na podstawie wieku.

Dane policyjne pokazują, że kierowcy powyżej 60. roku życia odpowiadają za znaczącą część zdarzeń drogowych w Polsce. W 2025 roku seniorzy spowodowali blisko 3,9 tys. wypadków, w których zginęło 339 osób, a ponad 4,3 tys. zostało rannych.

Rosnąca liczba starszych kierowców na drogach sprawia, że temat regularnej kontroli zdrowia coraz częściej pojawia się w debacie dotyczącej bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Na wdrożenie nowych regulacji państwa członkowskie otrzymają cztery lata od momentu ostatecznego zatwierdzenia unijnej dyrektywy. Oznacza to, że ewentualne zmiany w polskich przepisach mogą zacząć obowiązywać w latach 2028–2029.

Na razie nie wiadomo, czy Polska zdecyduje się na skrócenie ważności prawa jazdy seniorom lub wprowadzenie dodatkowych obowiązkowych badań. Pewne jest natomiast, że nowe przepisy pozostawiają krajom członkowskim dużą swobodę w kształtowaniu szczegółowych rozwiązań.