Stalexport ma wyniki pomiaru hałasu na A4 sprzed 4 lat. Co z nich wynika i gdzie robiono pomiary?

Mieszkańcy skarżą się na hałas dobiegający z autostrady A4. Zapytaliśmy zatem Stalexport, kiedy ostatni raz badano hałas z autostrady A4 na terenie Jaworzna - graniczącym z Jaworznem? Czy prowadzono takie pomiary na terenie dzielnicy Jeleń, która przylega do autostrady? Jakie są dane z ostatniego pomiaru a jakie z wcześniejszego?

Z odpowiedzi do nas przesłanej wynika, że ostatni pomiar, jaki został wykonany na zlecenie zarządcy tego odcinka A4, aby przygotować mapy hałasu, był wykonany w 2022 roku. Natomiast w 2024 roku na zlecenie śląskiego urzędu marszałkowskiego przygotowano program ochrony środowiska przed hałasem. Jak przekazuje Daniel Gryt, rzecznik prasowy Stalexport Autostrada Małopolska, „w Programie nie stwierdzono konieczności budowy lub modyfikacji zabezpieczeń przeciwhałasowych w opisanym rejonie (Jaworzno Jeleń – przyp. red.)”.

W styczniu 2022 roku, w środku zimy i przy typowych warunkach drogowych, przeprowadzono kluczowe pomiary hałasu dla odcinka A4 Katowice–Kraków. Badania trwały pełne 24 godziny i objęły dwa punkty w województwie śląskim. Jeden w okolicach 350. kilometra autostrady (w pobliżu Wysokiego Brzegu), drugi bliżej Imielina – 356km800m. (oba punkty zaznaczono strzałkami na mapie – przyp. red.).

Na pierwszym zdjęciu pomiar na wysokości Wysokiego Brzegu. 

Na poniższym zdjęciu miejsce pomiaru na wysokości Imielina 

W dokumencie czytamy, że sprzęt ustawiono na wysokości 4 metrów nad ziemią, co odpowiada standardom pomiarowym. Dane zbierano nieprzerwanie; zarówno w dzień, wieczorem jak i w nocy. To właśnie na ich podstawie powstał model akustyczny, który dziś stanowi fundament Strategicznych Map Hałasu.

W dokumencie wskazano liczby samochodów, które kilka lat temu pokonywały odcinek autostrady od Brzęczkowic do DK 79 w Jaworznie. Było to ponad 40 tysięcy pojazdów dziennie, z czego ponad 31 tysięcy w porze dnia, ponad 5400 wieczorem i blisko 3800 w ciągu nocy. Mimo to oficjalne dane są następujące: brak budynków objętych przekroczeniami norm hałasu, brak mieszkańców formalnie narażonych na ponadnormatywny hałas.

W dokumentach pojawia się jednak inny wątek. Szacuje się, że w 2022 roku 28 osób odczuwało znaczną uciążliwość hałasu, 3 osoby mogły doświadczać poważnych problemów ze snem (dotyczy terenu Jaworzna).

Jak wskazuje Stalexport, szczególna sytuacja dotyczy dzielnicy Jeleń. To tutaj obowiązuje decyzja administracyjna jeszcze z 1996 roku, która wyznaczyła tzw. III strefę uciążliwości – pas o szerokości 150 metrów od autostrady. W praktyce oznacza to jedno: nie powinny tam powstawać budynki przeznaczone do stałego zamieszkania. Skoro teren formalnie nie jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową, nie podlega też ochronie akustycznej w standardowym rozumieniu przepisów.

W rejonie objętym analizą funkcjonują już ekrany akustyczne. Stalexport zwraca uwagę na uchwalony w 2024 roku najnowszy Program ochrony środowiska przed hałasem dla województwa śląskiego, który nie przewiduje żadnych dodatkowych inwestycji w dzielnicy Jeleń.

Stalexport Autostrada Małopolska podkreśla, że wszystkie działania są prowadzone zgodnie z obowiązującym prawem i w oparciu o niezależne analizy. Model akustyczny, przygotowany na podstawie pomiarów, został zestawiony z mapami terenów chronionych – i nie wykazał potrzeby dodatkowych działań.

Historia hałasu przy A4 w Jaworznie to przykład rozdźwięku między danymi a doświadczeniem mieszkańców. Z jednej strony są liczby, modele i przepisy. Z drugiej zaś codzienność, w której szum autostrady bywa po prostu słyszalny.