Uczniowie CKZiU z Jaworzna pokazali II wojnę światową oczami dzieci

Na pewno świetna inicjatywa z naszej strony, że tak to ujmę, bo powinniśmy pamiętać o swojej historii, w szczególności, że mamy właśnie takie żywe świadectwa tej historii z naszego miasta. Wydaje mi się, że wszyscy uważamy, że ten temat jest bardzo ważny po prostu i tym bardziej, że mamy okazję rozmawiać z żywymi świadkami i tak dalej, to bardzo chcieliśmy podjąć ten temat - mówi Klaudia Woluga, uczennica CKZiU w Jaworznie.

Pomysł właśnie dzieci z Jaworzna, które przetrwały wojnę w naszym mieście, chodził za nami już odkąd mieliśmy sukces z Karolem Pniakiem i stwierdziliśmy od zeszłej edycji, że to będzie idealny temat. My mieliśmy o tyle łatwo, że już wiedzieliśmy o tym, że taka osoba jest tutaj u nas lokalnie w Jaworznie. Więc było nam łatwiej. Plus mieliśmy wsparcie właśnie naszej nauczycielki, bardzo duże, i Muzeum Miasta Jaworzna - mówi Agnieszka Cebula, uczennica CKZiU. 

Pamiętam sama, jak przyszli do domu o świcie. Ojciec był na nocnej zmianie, natomiast mama z trojgiem dzieci, spaliśmy sobie. To było 14 lipca 1943 roku. Usłyszałam, jak ktoś się dobija. Mamę obudziłam, a okazało się, że wtargnęło trzech żandarmów. Przeprowadzili rewizję, powywalali wszystko, nawet brat z siostrą spali, to sienniki popodnosili. No i mama miała szybko opuścić dom. Mama tylko zdążyła siostrze coś narzucić, brat spodenki i ja, i nasz dom zaplombowali. Jeden został z nami pod domem, natomiast dwóch pojechało do Jaworzna, na kopalnię Kościuszko po ojca, ponieważ go nie zastali, mimo że była jeszcze pora taka, że jeszcze powinien być w kopalni, to wrócili. No i wtedy w trójkę już nas popędzili do lasu na Dobrą, a tam już był taki więzienny samochód, otwierany z boku. Jak weszliśmy, to tam już byli też aresztowani wszyscy z tej gajówki. Najpierw byłam wywieziona do Pogrzebienia. Tutaj kilkoro dzieci było stąd. Po miesiącu przyjechała bardzo duża grupa, 2011 dzieci, w których była też moja rodzina, moje kuzynostwo w Pogrzebieniu. To było 13 sierpnia i wtedy tych dzieci było około 220–230 i ten Polenlager 82 przemianowali na Kinderlager Pogrzebień. Tam jakiś czas przebywałam. Potem po takiej komisji rasowej nas porozparcelowywali na różne miejsca. Byłam w jakichś Gorzycach Małych, Gorzycach Dużych, w Kaczerach. To był obóz pracy, tam w fabryce dywanów i tam było bardzo dużo starszych ludzi spod Beskidzia. Tam byłam nie wiem ile, bo ja w tym wieku nie umiałam dat określić. W każdym bądź razie tam do sierpnia byłam 1944 roku. W 1944 roku nas przewieźli do Bogumina. Tam taki wagon bydlęcy, nasłana ziemia. Tylko wywietrznik był w wagonie i zaryglowany. Pojechaliśmy gdzieś, okazało się, że z tego Bogumina przyjechaliśmy pół Polski, gdzieś tam stanął pociąg, odreglowali. Takie były rury wtedy, z których lały wodę, bo to były spalinowe. No więc tam nam pozwolono się tej wody z tej rury napić i potem zaryglowali. Wylądowaliśmy w Nakle nad Notecią - mówi Józefa Posch-Kotyrba.

Reklama

Myślę, że ja tylko wrzuciłam taki kamyczek do ogródka, a oni po prostu go złapali, postanowili zobaczyć, jak to wygląda. Z tą młodzieżą świetnie się pracuje. To nie jest nasza pierwsza przygoda z projektami i zawsze wiem, że w zasadzie to ja tylko tak moderuję, podpowiadam, a oni wykonują tę najcięższą i najtrudniejszą pracę. Zresztą efekty dzisiaj będzie można zobaczyć. Natomiast ja jestem z nich niesamowicie dumna i mogę powiedzieć, że ta duma mnie bardzo rozpiera - mówi Mirosława Rachwalik, nauczycielka w CKZiU.

Reklama