Uroczystości pod Pomnikiem Więźniów Ofiar Obozu Pracy w Jaworznie

Przy pomniku Więźniów Ofiar Obozu Pracy w Jaworznie odbyły się uroczystości upamiętniające ofiary terroru komunistycznego, więzionych i zamordowanych w Centralnym Obozie Pracy.

Hołd ofiarom oddali przedstawiciele władz miasta, bliscy ofiar i mieszkańcy Jaworzna. W intencji ofiar odprawiona została msza święta w obrządku grekokatolickim.

W uroczystościach udział wzięło kilkadziesiąt osób, w tym byli więźniowie obozu, przedstawiciele placówek dyplomatycznych i województwa śląskiego, delegacja Związku Ukraińców w Polsce, duchowni Cerkwi Prawosławnej.

Na terenach leśnych, na południowy zachód od kopalni węgla “Jan Kanty”, pomiędzy Osiedlem Stałym a Podłężem istnieje miejsce pochówku więźniów Centralnego Obozu Pracy (COP) w Jaworznie, podległego w latach 1945-1956 Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Na pomniku tym widnieje napis: “Zdało się oczom głupich, że pomarli, a oni trwają w pokoju”. Zaś na trzech tablicach wypisano w trzech językach – polskim, ukraińskim i niemieckim, jednakowej treści napis: “Pamięci Polaków, Ukraińców, Niemców, tych wszystkich, którzy cierpieli tu niewinnie jako ofiary terroru komunistycznego, więzionych, zamordowanych, zmarłych w latach 1945-1956 w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie w hołdzie potomni”.

Odsłonięcie pomnika z udziałem prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej – Aleksandra Kwaśniewskiego i Ukrainy – Leonida Kuczmy odbyło się 23 maja 1998 roku.

Według księgi zmarłych Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, w COP w Jaworznie w latach 1945-1949 zmarło około 10 tysięcy osób. Świadczy to dobitnie o eksterminacyjnym traktowaniu więźniów. Zwłoki ofiar początkowo chowano na cmentarzu w Jaworznie, później w pobliskich lasach. Las doskonale ukrywał masowe pochówki. Kontrowersyjna decyzja umożliwiała zaoszczędzenie miejsc na przepełniających się miejskich cmentarzach.