ZUS zasypany wnioskami po zmianach w liczeniu stażu pracy

Początek 2026 roku przyniósł Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych prawdziwy sprawdzian organizacyjny. W pierwszych dniach stycznia do urzędów trafiła fala wniosków o wydanie zaświadczeń potrzebnych do nowego naliczania stażu pracy. Jak wynika z danych ZUS, mowa o blisko 100 tysiącach zgłoszeń złożonych w bardzo krótkim czasie. To bezpośredni efekt zmian w przepisach, które dla wielu pracowników oznaczają realną poprawę sytuacji zawodowej.

Od 1 stycznia 2026 roku weszła w życie nowelizacja kodeksu pracy, redefiniująca pojęcie stażu pracy. Na razie obejmuje ona sektor publiczny, natomiast od 1 maja zacznie obowiązywać również w firmach prywatnych. Kluczowa zmiana polega na tym, że do stażu można wliczyć nie tylko okres zatrudnienia na etacie, lecz także lata pracy na umowach cywilnoprawnych oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

Dotychczas osoby, które przez długi czas pracowały na zleceniu lub prowadziły własną firmę, po przejściu na umowę o pracę były formalnie traktowane jak pracownicy z minimalnym doświadczeniem. W praktyce oznaczało to krótszy urlop wypoczynkowy czy brak dodatków stażowych, mimo wieloletniej aktywności zawodowej. Nowe przepisy mają ten problem rozwiązać i wyrównać szanse w dostępie do uprawnień pracowniczych oraz stanowisk wymagających udokumentowanego doświadczenia.

Skala zainteresowania reformą nie zaskakuje resortu pracy. Według zapowiedzi minister Agnieszki Dziemianowicz-Bąk ze zmian może skorzystać nawet około 2 milionów osób. Już teraz ZUS potwierdza, że liczba wniosków składanych na początku stycznia była wyjątkowo wysoka, a urzędnicy mają na ich rozpatrzenie zaledwie siedem dni roboczych.

Aby doliczyć nowe okresy do stażu, niezbędne jest zaświadczenie z ZUS. Pracodawca nie może zrobić tego samodzielnie. Dokument wydawany jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego i tylko w formie elektronicznej, za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych PUE/eZUS. Zakład potwierdza wyłącznie te okresy, które widnieją w jego systemach, co w praktyce oznacza dane od 1 stycznia 1999 roku. Starsze lub inne niewykazane okresy zatrudnienia pracownik będzie musiał udokumentować samodzielnie, przedstawiając je bezpośrednio pracodawcy.

Do stażu pracy można doliczyć nie tylko czas pracy na umowie-zleceniu czy prowadzenia działalności gospodarczej, lecz także m.in. okres współpracy przy prowadzeniu firmy, zawieszenie działalności na czas osobistej opieki nad dzieckiem, świadczenie usług na podstawie umów agencyjnych, a także udokumentowaną pracę zarobkową za granicą inną niż zatrudnienie.

Zaświadczenie z ZUS należy przekazać pracodawcy w ciągu dwóch lat. Dla wielu pracowników może to oznaczać szybsze uzyskanie prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego, dodatków stażowych czy innych świadczeń powiązanych z długością stażu.