Jaworznickie muzeum zaprasza na wystawę artystów czeskich pt. "Ostravary"

Muzeum Miasta Jaworzna zaprasza na ciekawą wystawę zbiorową prac artystów z Czech. Wernisaż zaplanowano na piątek, 4 września, na godz. 18.00.

W latach 90., po upadku reżimu komunistycznego w 1989 roku, Ostrawa – podobnie jak reszta Republiki Czeskiej – stała się areną, na której zaistniało kilka pokoleń artystów wizualnych: pokolenie lat 60. i 70. (które wcześniej nie mogło swobodnie wystawiać swoich prac), nasze własne pokolenie lat 80. oraz najmłodsze pokolenie, które ukończyło studia artystyczne w latach 90. i jako jedyne mogło w sposób naturalny kontynuować życie twórcze „bez barier”.

Mimo to przeszkód nie brakowało. Nie istniały małe galerie; w Ostrawie działało jedynie regionalne muzeum sztuki, brakowało natomiast galerii miejskiej (którą utworzono dopiero dwadzieścia lat później). Początkowo nikt o nas nie wiedział, więc nie mieliśmy innego wyjścia, jak tylko jeździć do Pragi i tam próbować zdobyć uznanie. Dwóm pierwszym wspomnianym pokoleniom udało się to osiągnąć, a uznanie w samej Ostrawie zyskały dopiero później (sprawdza się tu powiedzenie, że nikt nie jest prorokiem we własnym kraju).

Najmłodsze wówczas pokolenie – dziś zbliżające się do pięćdziesiątki – odrzuciło pomysł dojeżdżania do Pragi, zamiast tego stopniowo budując swoją pozycję na miejscu; większość z nich studiowała w Ostrawie (w ówczesnym Instytucie Sztuki Uniwersytetu Ostrawskiego, przekształconym później w Wydział Sztuki) i osiadła w tym kulturalnie zaniedbanym mieście regionalnym.

Byli oni również świadkami pozytywnych zmian: powstania centrum sztuki PLATO Kunsthalle w Ostrawie, kilku mniejszych galerii (w szczególności Fiducia i Jáma 10), galerii uniwersyteckiej w nowym budynku Wydziału Sztuk Pięknych i wielu innych inicjatyw. Stopniowo zyskiwali też uznanie zarówno na szczeblu krajowym, jak i międzynarodowym.
 

Do udziału w wystawie w muzeum w Jaworznie – mieście partnerskim Ostrawy – wybraliśmy przedstawicieli właśnie tego pokolenia ostrawskich twórców. Reprezentują oni to, co najlepsze w ostrawskiej sztuce wizualnej. Trzon grupy stanowi formacja VY3 – zawiązana jeszcze w czasach studenckich – w skład której wchodzą rzeźbiarz Jarda Koléšek oraz malarze Aleš Hudeček i Katarína Szanyiová, a także ich rówieśnicy i nieco młodsi artyści, tacy jak Markéta Hermannová, Sofie Prusali i inni.
 

Z wyjątkiem rzeźbiarza Koléška, twórcy ci zajmują się głównie malarstwem figuratywnym, choć prace Kataríny Szanyiovej mogą również skłaniać się ku ekspresyjnej abstrakcji. Sofie Prusali wywodzi się z licznej społeczności greckiej, która osiedliła się w Czechach i na Morawach (a także w innych krajach byłego bloku socjalistycznego) w latach 50. XX wieku, po zakończeniu greckiej wojny domowej. Choć znaleźli tu nowy dom, w ich twórczości wciąż widoczne są greckie korzenie oraz tęsknota za ojczyzną przodków. Niniejsza wystawa stanowi pierwszy krok w planowanej współpracy, obejmującej szersze grono polskich i czeskich artystów oraz łączącej Jaworzno z Ostrawą. 
Doc. Jiří Surůvka, kurator (strona czeska)