Odszukaj podpisy mieszkańców Jaworzna sprzed 100 lat i weź udział w ogólnopolskim konkursie

Blisko 1,3 miliona Polaków, zarówno uczniów, jak i nauczycieli, urzędników, duchownych i zwykłych mieszkańców, złożyło w 1926 roku swoje odręczne podpisy na kartach „Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych”. Wśród nich byli także mieszkańcy dzisiejszego Jaworzna i jego dzielnic.

Podpisy można odnaleźć w wersji cyfrowej, a młodzież z Jaworzna może na ich podstawie stworzyć niezwykłe projekty historyczne. Z okazji zbliżającej się 100. rocznicy powstania Deklaracji, Fundacja Ośrodka KARTA ogłosiła konkurs historyczny „Zbiorowy Portret Stulecia” 2025/2026.

W galerii prezentujemy tylko wybrane strony z podpisami uczniów z terenu Jaworzna. Wszystkie można odszukać na stronie projektu.

To propozycja dla młodych ludzi w wieku 13–19 lat, którzy chcą odkryć losy swoich przodków lub dawnych mieszkańców swojej miejscowości. W archiwalnych tomach znajdują się podpisy uczniów szkół z Jaworzna sprzed wieku, gdy miasto wyglądało zupełnie inaczej niż dziś.
Portal Polska1926.pl umożliwia wyszukiwanie sygnatariuszy według nazwiska, miejscowości czy powiatu. Można także przeglądać całe listy szkół, zarówno powszechnych, jak i gimnazjów czy innych instytucji. Po odnalezieniu konkretnej osoby użytkownik trafia bezpośrednio na stronę z jej odręcznym podpisem.
To wyjątkowa okazja, by sprawdzić, czy wśród podpisanych znaleźli się Wasi przodkowie. Najłatwiej można odszukać listę szkół, gdy na głównej stronie portalu wybierzemy mapę z II RP z 1926 roku obrazującą rozkład podpisów.  Należy pamiętać, że wówczas Jaworzno leżało w województwie krakowskim, w powiecie chrzanowskim.

To doskonała okazja dla uczniów jaworznickich  szkół, by odkryć nieznane historie lokalnych rodzin, zaangażować dziadków i pradziadków w poszukiwania, zajrzeć do archiwów, a przy okazji stworzyć projekt, który może zostać zaprezentowany na ogólnopolskiej scenie.
Wśród podpisów sprzed stu lat znajdują się oczywiście nazwiska, które do dziś można znaleźć w Jaworznie. Czy są takie, których już obecnie nie znajdziemy?

Konkurs zakłada pracę zespołową  w grupach od 3 do 5 osób. Uczestnicy mają za zadanie odtworzyć losy wybranych podpisanych osób i opowiedzieć ich historię w nowoczesnej formie. Może to być film dokumentalny, podcast, komiks, wirtualna wystawa, StoryMap lub inna kreatywna forma.
Organizatorzy dopuszczają również wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji , ale pod warunkiem zachowania zasad transparentności i etyki pracy badawczej. Wszystkie informacje zawarte są w regulaminie.
Zgłoszenia można nadsyłać do 15 kwietnia 2026 roku. Finał konkursu odbędzie się w czerwcu w Warszawie i będzie połączony z galą oraz dwudniowym programem edukacyjnym.