Polacy sceptyczni wobec systemu kaucyjnego. Prawie połowa nie oddaje opakowań

Kilka miesięcy po uruchomieniu ogólnopolskiego systemu kaucyjnego coraz wyraźniej widać, że rozwiązanie nie zdobyło jeszcze zaufania wielu konsumentów. Z najnowszego badania pracowni IBRiS przeprowadzonego dla dziennika „Rzeczpospolita” wynika, że ponad połowa Polaków negatywnie ocenia funkcjonowanie mechanizmu zwrotu butelek i puszek.

Według sondażu aż 50,5 proc. ankietowanych wystawiło systemowi ocenę negatywną. W tej grupie 30,3 proc. badanych uznało jego działanie za „złe”, a 20,2 proc. za „bardzo złe”. Z kolei pozytywne opinie wyraziło 27,6 proc. respondentów – w tym 22,8 proc. oceniło system jako „dobry”, a 4,8 proc. jako „bardzo dobry”. Blisko jedna piąta ankietowanych nie ma w tej sprawie wyrobionego zdania.

Badanie pokazuje również, że znaczna część społeczeństwa w ogóle nie korzysta z możliwości zwrotu opakowań. Na pytanie o częstotliwość oddawania plastikowych butelek w ramach systemu kaucyjnego 21,9 proc. respondentów odpowiedziało, że robi to często, a 24,4 proc. – rzadko. Największa grupa, bo 48,1 proc., przyznała jednak, że nigdy nie oddała opakowania.

Sondaż IBRiS został przeprowadzony 30 i 31 stycznia 2026 roku na próbie 1073 osób.

Krytyczne komentarze w internecie

System kaucyjny jest szeroko komentowany również w mediach społecznościowych. Analiza przeprowadzona przez fundację Res Futura wskazuje, że temat dotarł do około 28 milionów użytkowników internetu. Zdecydowana większość wpisów ma jednak krytyczny charakter – aż 88 proc. komentarzy wyraża niezadowolenie z funkcjonowania systemu.

Jednocześnie autorzy raportu zwracają uwagę, że część aktywności w sieci może być sztucznie generowana. Szacuje się, że około 25 proc. wpisów dotyczących systemu kaucyjnego mogą stanowić treści tworzone przez zautomatyzowane konta.

Najczęściej wskazywane problemy

Wśród najczęściej zgłaszanych przez użytkowników trudności pojawiają się przede wszystkim kwestie techniczne i organizacyjne. Konsumenci skarżą się m.in. na przepełnione lub niesprawne automaty do przyjmowania opakowań, a także na brak takich urządzeń w niektórych sklepach.

Pojawiają się także sygnały o problemach z odzyskaniem kaucji – zdarza się, że automat przyznaje niższą kwotę zwrotu albo nie przyjmuje opakowania. Część osób zwraca również uwagę na konieczność przechowywania pustych butelek i puszek w domu oraz ich późniejszego transportu do punktów zbiórki.

Niektórzy mieszkańcy obawiają się też, że wprowadzenie systemu może wpłynąć na wzrost opłat za wywóz odpadów w części gmin.

Coraz więcej zwracanych opakowań

Mimo krytycznych opinii liczba zwracanych opakowań systematycznie rośnie. Dane z sieci handlowych i operatorów wskazują, że od momentu uruchomienia systemu oddano już setki milionów butelek i puszek.

Przykładowo w sklepach sieci Lidl zwrócono ponad 50 milionów opakowań, a w sieci Biedronka tylko w lutym przyjęto około 40 milionów sztuk. Rekordowy klient przyniósł jednorazowo 735 puszek i butelek, otrzymując w zamian ponad 367 zł zwrotu kaucji.