Waloryzacja emerytur i rent – co czeka seniorów w 2026 roku?

W marcu przyszłego roku emeryci i renciści ponownie otrzymają wyższe świadczenia. Waloryzacja – zgodnie z obowiązującym prawem – odbywa się raz do roku, a jej celem jest ochrona świadczeń przed spadkiem wartości pieniądza. Mechanizm ten ma zapewnić osobom starszym utrzymanie realnej siły nabywczej emerytur i rent wobec rosnących cen towarów i usług.

Jak definiowana jest waloryzacja?

Proces waloryzacji polega na pomnożeniu kwoty świadczenia przez wskaźnik waloryzacji. Ten z kolei jest liczony na podstawie dwóch czynników:

• średniorocznej inflacji z poprzedniego roku kalendarzowego,

• minimum 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia.

Jeśli stronom w Radzie Dialogu Społecznym nie uda się uzgodnić wysokości zwiększenia wskaźnika, decyzję podejmuje Rada Ministrów. Tak było m.in. w przypadku waloryzacji na rok 2025 i 2026 – rząd ustalił, że zwiększenie wyniesie minimalne wymagane 20% realnego wzrostu płac.

Waloryzacja w 2025 roku – ile wzrosły świadczenia?

Dane GUS z początku 2025 r. pozwoliły obliczyć wskaźnik waloryzacji:

• inflacja: 3,6%,

• realny wzrost przeciętnego wynagrodzenia: 9,5% → +20% = 1,9%.

Łącznie dało to wzrost świadczeń o 5,5%. ZUS przeprowadził waloryzację automatycznie – bez konieczności składania wniosków. Najniższa emerytura od 1 marca 2025 r. wynosi 1 878,91 zł brutto. Podobnie wzrosły świadczenia rentowe, w tym renta socjalna oraz renta z tytułu niezdolności do pracy.

2026 r. – umiarkowane podwyżki

W marcu 2026 r. seniorzy również mogą spodziewać się wzrostu świadczeń, choć będzie on znacznie niższy niż w rekordowych latach 2023–2024. Prognozy wskazują, że wskaźnik waloryzacji wyniesie ok. 4,88%. Oznacza to zachowanie realnej wartości świadczeń, ale bez wyraźnego zwiększenia dochodów.

Rząd tłumaczy ten poziom koniecznością utrzymania dyscypliny budżetowej oraz niepewną sytuacją gospodarczą. Brak porozumienia w Radzie Dialogu Społecznego spowodował, że decyzję podjęto w drodze rozporządzenia.

Dodatkowe świadczenia – co z trzynastką i czternastką?

Trzynasta emerytura wypłacana jest co roku w jednakowej wysokości dla wszystkich uprawnionych – niezależnie od dochodu. Czternastka działa jednak na innych zasadach. Obowiązuje limit dochodowy, a po jego przekroczeniu stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”. Prognozowany próg na 2026 r. to 2900 zł brutto – co oznacza, że część seniorów otrzyma niższą czternastą emeryturę niż w roku bieżącym.

Projekt „Godna emerytura” – minimalna podwyżka gwarantowana?

3 listopada Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy, który zakłada wprowadzenie minimalnej kwoty podwyżki emerytur i rent – co najmniej 150 zł. Ma ona być waloryzowana corocznie, a ZUS ogłaszałby jej wysokość przed każdą marcową waloryzacją.

Jeśli obowiązywałby już podczas tegorocznej waloryzacji, część seniorów otrzymałaby wyższą podwyżkę niż 5,5% – np. świadczenia minimalne wzrosłyby nie o 97,95 zł, ale o 150 zł. Z kolei osoby pobierające wyższe emerytury mogłyby otrzymać podwyżkę minimalną zamiast procentowej – co w niektórych przypadkach oznaczałoby realny brak wzrostu świadczenia.