Wybrane problemy pulmonologiczne u osób w wieku podeszłym

Proces starzenia się zachodzi w całym ciele – dotyczy zarówno strefy fizycznej, jak i psychicznej. Zmiany te nie pozostają bez wpływu na funkcjonowanie społeczne. Przeczytaj, jak starzeje się układ oddechowy oraz jakie schorzenia pulmonologiczne są jednymi z częstszych u osób w podeszłym wieku.

Zmiany w układzie oddechowym zachodzące na starość

Na skutek procesu starzenia się zachodzi wiele zmian w układzie oddechowym. Wśród nich eksperci wymieniają zwłaszcza:

spadek pojemności życiowej płuc, czyli objętości powietrza, jaką jest się w stanie wydmuchać z płuc po wykonaniu maksymalnego wdechu;
spadek wentylacji minutowej, czyli objętości powietrza przepływającego w ciągu minuty przez płuca; określanej też jako suma objętości wszystkich wdechów lub wydechów;
zmniejszenie elastyczności tkanki płucnej;
zmniejszenie siły mięśni oddechowych;
zmniejszenie liczby i jednoczesny wzrost rozmiaru oskrzelików i pęcherzyków płucnych, konsekwencją czego jest powiększenie się martwej przestrzeni, gdzie nie zachodzi wymiana gazowa;
zwapnienie żeber i kręgosłupa, co powoduje ograniczenie ruchomości klatki piersiowej;
mniej skuteczne opróżnianie najlepiej ukrwionych, czyli dolnych partii płuc, w konsekwencji czego spada poziom tlenu we krwi;
upośledzenie mechanizmów obronnych płuc (upośledzenie transportu rzęskowego, zmiany odporności, zaburzenia odruchu kaszlowego).

Schorzenia układu oddechowego w podeszłym wieku

Pulmonolog to lekarz zajmujący się zapobieganiem oraz wczesną diagnostyką i leczeniem chorób układu oddechowego. Jednymi z częstszych problemów pulmonologicznych, z którymi osoby w podeszłym wieku zgłaszają się do tego specjalisty, są:

przewlekła obturacyjna choroba płuc – częstość występowania tej choroby u osób po 65. roku życia wynosi 50%, a głównymi czynnikami ryzyka są: palenie tytoniu i narażenie na zanieczyszczenia powietrza w środowisku zawodowym. Typowe objawy schorzenia to: męczący kaszel, duszności, trudność w nabraniu powietrza, świszczący oddech, odkrztuszanie plwociny, ucisk w klatce piersiowej;
astma oskrzelowa – częstość występowania tej choroby w populacji 65+ wynosi ok. 6,5–17%. Stanowi ona spory problem diagnostyczny z uwagi na zbieżność objawów z innymi chorobami. U osób starszych z nierozpoznaną astmą notowana jest 6 razy wyższa umieralność w porównaniu z innymi osobami w tym wieku;
rak płuca – częstość zachorowań wzrasta wraz z wiekiem, a głównym czynnikiem ryzyka jest palenie papierosów, Zajmuje drugie miejsce u mężczyzn, a trzecie u kobiet wśród nowo rozpoznanych chorób nowotworowych w populacji 75+;
gruźlica – w większości przypadków choroba ta jest efektem reaktywacji zakażenia sprzed lat. Poza gruźlicą płuc u osób starszych nierzadko rozwija się postać kostno-stawowa gruźlicy;
zapalenie płuc – odznacza się cięższym przebiegiem i blisko 3 razy większą śmiertelnością w porównaniu z populacją ogólną. Zwiększone ryzyko zgonu utrzymuje się przez kilka lat po przebyciu choroby. W ok. 70% przypadków zapalenie płuc powoduje Streptococcus pneumoniae;
bezdech senny – charakteryzuje się występowaniem podczas snu wielokrotnych spłyceń oddechu lub bezdechów, czyli przerw w oddychaniu. Senior doświadcza wrażenia duszenia się, po którym następuje przebudzenie i powrót do prawidłowego oddychania.