Jaworznicki Słownik Biograficzny – jak powstawał? cz. 2

Jaworznicki Słownik Biograficzny doczekał się drugiego tomu, który ukazał się w październiku. Nad biogramami pracowało 14 autorów. Na nie bagatela 370 stronach zawarto biogramy osób związanych z Jaworznem. Redaktorem prowadzącym jest Maria Leś-Runicka, która jest zarazem inicjatorką tego słownika biograficznego.

Wśród autorów tekstów znaleźli się Jarosław Sawiak – nauczyciel historii, dziennikarz portalu www.jaw.pl i dr Karin Wawrzynek, pracownik Miejskiej Biblioteki Publicznej w Jaworznie.

O swojej pracy nad słownikiem mówi Jarosław Sawiak: 
Biogramy poświęcone są odpowiednio: Teofilowi Majewskiemu, pochodzącemu z Długoszyna, weteranowi wojny domowej w Hiszpanii i II wojny światowej, Józefowi Katerli, dziadkowi Stefana Żeromskiego, urodzonemu w Długoszynie, Stanisławowi Służałowskiemu, policjantowi pochodzącemu z Długoszyna, ofierze zbrodni katyńskiej oraz Witowi Brzyckiemu, wikariuszowi jaworznickiej parafii w 1912-13, inicjatorowi budowy starej kaplicy na Długoszynie.
Materiały gromadzone były zarówno ze źródeł pisanych i ustnych, opracowań i dokumentów. Najbardziej zdumiewającym natomiast jest to, że im głębiej człowiek wnika w jakiś temat, tym mocniej okazuje się, ile jeszcze rzeczy do odkrycia jest przed nim, i jak mało tak naprawdę wie. 

Jarosław Sawiak 

Dr Karin Wawrzynek tak opisuje swoje poszukiwania i pracę nad biogramami słownika: 
W sumie napisałam 31 biogramów. Przy Henryku Partyce i Augustynie Żbiku dopisano współautorów na ich życzenie. Asia Perończyk dodała tylko aspekt koreański, o którym nie wiedziałam, bo to wie tylko rodzina, a ona jest z rodziny Henryka Partyki, a Augustyn Żbik to tata pani Zosi Żak, dzięki niej, zebranym przez nią dokumentom mogłam opracować to hasło. 
Najtrudniejszymi tekstami do napisania były te o sopranistce Opery Bytomskiej Józefie Bem, chodzi w tym przypadku o dotarcie do materiałów. Pomogła mi w tym wnuczka pani Józefy Monika Janik i archiwum samej Opery. 
Tekst o nauczycielu z Ciężkowic Józefie Kruku powstał dzięki krótkiej notce w Jaworzno 2000 pana Bartłomieja Kamińskiego i Szkole w Balinie, która dostarczyła mi materiał i zdjęcia, nieco później dołączyła także rodzina pana Kruka.

Następnym wyzwaniem był tekst o założycielce zakładów fotograficznych i członkini AK Helenie Witalińskiej, choć pierwszą była jej mama Julia Budziaszek. Okazało się, że dzięki jej córce Marii Cygan dotarłyśmy także do zdjęć i materiałów Józefa i Wiktora Faltusów, którzy byli jej stryjami.  Stąd Pani Maria mogła napisać i uzupełnić także swoje teksty. 
Zaś najtrudniejszym tekstem dla mnie do opracowania był biogram ks. Walentego Przebindy. Biogram jest efektem szukania w artykułach Dzwonu Niedzielnego, prac naukowych, Szkoły w Osieku i współpracy z IPNem. IPN też dał nam jego zdjęcie profilowe, natomiast z budowy domu seniora i księdza siedzącego w zakrystii dała pani Basia Sikora. 
Najciekawszą ścieżką poszukiwania informacji była ta odnośnie powstania biogramu Mikołaja Cholewy, policjanta, który zginął w  Charkowie. Informacje i dane rodzinne znalazłam na stronie ukraińskiej, na której widniało zdjęcie potomków Mikołaja Cholwey na cmentarzu i tak dotarłam do jego wnuka pana Grzegorza Cholwey i pani Maria tak mogła napisać o nim rzetelny biogram. Biogram medalierki Mennicy Państwowej Stanisławy-Wątróbskiej-Frindt powstał jedynie przez kontakt z jej córką - panią Anną Wątróbską-Wdowiarską, która poszła w ślady swojej matki. 
W porównaniu do pierwszego tomu źródła i archiwa rodzinne oraz ich pomoc i chęć odegrały znaczącą rolę w powstaniu II tomu JSB. Za co osobiście jestem im bardzo wdzięczna i serdecznie dziękuję za współpracę wszystkim tym, którzy przynosząc dokumenty, rozmawiając ze mną przyczynili się do gruntownego opracowania haseł.

Dr Karin Wawrzynek